İran savaşını geride bırakmak için sabırsızlanan ABD, Türkiye'nin karşısında Akdeniz'in güney kıyılarında bulunan petrol zengini Libya'ya gözlerini çevirdi.
Bloomberg'e göre ABD, iki hükümet arasında bölünen ve Türkiye'nin aktif olarak fonladığı Libya'yı istihdam ederek buradaki petrol rezervlerinden yararlanmak istiyor.
ABD, şimdiden bölgede askeri varlığını oluşturdu. Libya'nın Sirte kenti yakınlarında, ülkenin rakip doğu ve batı kamplarına mensup askeri güçler, Nisan ayında ABD gözetiminde ilk kez ortak bir askeri tatbikat gerçekleştirdi.
Rehinelerin kurtarılmasının canlandırıldığı ve koordineli hareket kabiliyetinin test edildiği bu eğitim, 2020 yılındaki iç savaş ateşkesinden bu yana Libya topraklarında bir ilk oldu.
ABD GÜVENLİĞİ, LİBYA PETROLÜ SAĞLAYACAK
Gelgelelim ABD'nin bölünmüş Libya yönetimini bir araya getirme çabaları, askeri kadar ekonomik bir boyuta da taşındı.
Mevcut durumda günlük yaklaşık 1,3 milyon varil olan petrol üretimini 2 milyon varile çıkarmayı hedefleyen Libya makamları, bunun için petrolün siyasi mücadelelerde bir koz olarak kullanılmamasını amaçlıyor.
Trablus yönetimi, üretimi yüzde 40 oranında artırmanın maliyetinin 20 milyar dolar olacağını öngörüyor. Ancak bu kozun sağlanması için, ABD'nin sağladığı güvenlik şart.
ABD'li askeri yetkililer, bu tür askeri iş birliklerini Libya'daki ekonomik ve ticari fırsatların önünü açacak bir ortaklık olarak nitelendirdi.
ABD Afrika Komutanlığı Başkan Yardımcısı Korgeneral John W. Brennan, ülkedeki güvenliğin artmasının ekonomik yatırım risklerini azaltacağını belirtti. ABD, rakip hükümetleri birleştirmek için adımlar atıyor.
ABD'Lİ ŞİRKETLER SIRAYA GİRDİ
Siyasi ve askeri alandaki bu yakınlaşma, uluslararası enerji şirketlerinin de Libya'ya ilgisini yeniden canlandırdı.
Ocak ayında ConocoPhillips ve TotalEnergies, devlete ait Waha Oil Co. aracılığıyla Libya ile 25 yıllık bir kalkınma anlaşması imzaladı.
Kısa süre sonra Chevron, Sirte Havzası'nda yeni bir arama bloğu ihalesi kazanırken, Exxon Mobil de geçen yıl açık deniz bloklarını incelemek üzere bir mutabakat zaptı imzaladı.
Ayrıca Şubat ayında Eni SpA, QatarEnergy ve Repsol SA gibi şirketler de ülkede yeni haklar elde etti.
Trump'ın Afrika danışmanı Massad Boulos, ABD şirketlerinin Libya'nın geleceğine güvendiğini belirtirken, paralı asker şirketi Blackwater'ın kurucusu Erik Prince de Freedom First adlı enerji girişimiyle sektörde yeniden zemin arıyor.
BÖLÜNMÜŞ ÜLKEDE İSTİKRAR ZOR
Askeri alandaki ortak adımlara ve Nisan ayında on yılı aşkın süredir ilk kez tek bir ulusal bütçenin onaylanmasına rağmen, ikiyi bölünmüş Libya'da istikrar kalıcı olamıyor.
Trump'ın özel temsilcisi Boulos tarafından hazırlanan ve seçim yapılmaksızın rakip otoriteleri birleştirmeyi öngören plan, 6 Nisan'da Libya Yüksek Devlet Konseyi tarafından yetkisiz olduğu gerekçesiyle reddedildi.
Ayrıca, silahlı grupların petrol sahaları üzerindeki kontrolü üretimi kesintiye uğratmaya devam ediyor.
Geçtiğimiz ay Zawiya'daki yerel çatışmalar ülkenin en büyük rafinerisinin kapanmasına yol açarken, analistler iki taraf arasındaki güvensizliğin sürdüğünü ve mevcut karışıklığın korunmasının yerel milislerin işine geldiğini vurguladı.
