ABD'nin kuzeydoğusunda yaşayan 28 yaşındaki Karl, geçirdiği beyin ameliyatının ardından insan yüzlerini kedisi Luna'nın yüz özellikleriyle birlikte algılamaya başladı. İki yıldır devam eden belirtiler çoğunlukla birkaç saat sürüyor, bazen bütün güne yayılıyor.

Milliyet'in ScienceAlert'ten aktardığı habere göre Karl, beyin kanamasına yol açma riski taşıyan bir damar yumağının, yani arteriyovenöz malformasyonun çıkarılması için ameliyat edildi. Operasyonun ardından ortaya çıkan vaka, Dartmouth Koleji ve Brigham ve Kadın Hastanesi araştırmacıları tarafından incelendi. Çalışma Cortex dergisinde yayımlandı.

Araştırmacıların aktardığına göre Luna'nın yüz hatları, Karl'ın gördüğü insan yüzlerine sonradan eklenmiş bir görüntü gibi durmuyor. Yüzle bütünleşen bu özellikler, karşısındaki kişinin açısı ya da Karl'ın bakış mesafesi değiştiğinde doğal biçimde değişiyor.

BEYNİN SAĞ TEMPORAL LOBUNA ODAKLANDILAR

Araştırmacılar, yüzlerin işlenmesinde önemli rol oynayan sağ temporal lobun bir bölümünün ameliyat sırasında çıkarılmasının, Karl'ın yaşadığı değişimle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor.

Bu tür algı bozuklukları palinopsi ve prosopometamorfopsi gibi kavramlarla açıklanıyor. Palinopsi, daha önce görülen bir görüntünün ortadan kalktıktan sonra yeniden algılanması anlamına geliyor. Prosopometamorfopsi ise yüzlerin biçiminde veya özelliklerinde bozulmalar yaşanmasını ifade ediyor.

Kaynak olarak ekle

Dartmouth Koleji'nden psikolog ve beyin bilimci Brad Duchaine, Karl'ın insan yüzlerinde kedisinin özelliklerini, kedisinde ise insan yüzüne ait hatları görebildiğini belirtti. Duchaine'e göre bu durum, hafızada saklanan yüz özelliklerinin o anda algılanan görüntüyü etkileyebildiğine işaret ediyor.

GÖRDÜĞÜ YÜZLER YAPAY ZEKAYLA CANLANDIRILDI

Karl ile Duchaine, yaşanan deneyimi başkalarına aktarabilmek için yapay zeka araçlarıyla görseller oluşturdu. Amaç, Karl'ın gördüğü yüzleri temsil eden görüntüler elde etmekti.

Araştırmacılara göre kısa açıklamalarla üretilen görsellerin, hastanın tarif ettiği deneyime uyana kadar yeniden düzenlenebilmesi, görsel algı bozukluklarının anlaşılması açısından önemli bir olanak sunuyor.

Duchaine, hastanın tam olarak ne gördüğünü anlamanın hem sorunun araştırılmasını hem de belirtileri kontrol altına alabilecek yöntemlerin geliştirilmesini kolaylaştırabileceğini belirtti.

1986'DAKİ VAKADA KÖPEK YÜZLERİ GÖRÜLMÜŞTÜ

Cortex dergisinde 1986 yılında yayımlanan bir başka vakada, 58 yaşındaki bir kadın otobüste bir yolcunun kaniş cinsi köpeğine baktıktan sonra diğer yolcuların yüzlerini de köpek yüzü olarak algılamıştı.

Kadında felç kaynaklı beyin hasarı bulunuyordu. Bu hasar, yüz algısının yanı sıra tanıdığı insanları ve kendi dairesini tanımasını da güçleştirmişti.

Araştırmacıların üzerinde durduğu ortak ayrıntı, her iki vakada da hayvanlara ait yüz özelliklerinin ağaçlarda, mobilyalarda ya da başka nesnelerde değil, insan yüzlerinde belirmesi. Bu bulgu, yüzleri tanıma ve yorumlama süreçleriyle hafıza arasındaki ilişki açısından değerlendiriliyor. Bilim insanları, bu algı bozukluklarının nasıl ortaya çıktığını daha iyi anlamak için yeni vaka incelemelerine ihtiyaç olduğunu belirtiyor.