Türkiye’de milyonlarca vatandaşın yaşadığı apartman ve sitelerde en sık karşılaşılan komşuluk anlaşmazlıklarından biri olan "kapı önü kullanımı" konusunda hukuki kurallar netliğini koruyor.
Birçok daire sahibinin veya kiracının "benim kapımın önü" düşüncesiyle ayakkabı, ayakkabılık, koli, bisiklet veya puset bıraktığı sahanlıklar, mevzuat gereği öteden beri ortak alan statüsünde bulunuyor.
Kapı önlerinin kişisel kullanım veya depolama alanı haline getirilmesi durumunda ise tek bir komşunun şikayeti konuyu doğrudan yargıya taşıyabiliyor.
SAHANLIK VE KORİDOR ÖZEL MÜLK SAYILMIYOR
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4. maddesi gereğince; genel giriş kapıları, merdivenler, asansörler, sahanlıklar ve bina koridorları kurulduğu günden bu yana ortak yer olarak kabul ediliyor.
Daire kapısının hemen dışında yer alan alan, kapıya sıfır mesafede bulunsa dahi bağımsız bölümün bir parçası veya kişisel mülk sayılmıyor. Dolayısıyla bu alanlar üzerine ayakkabı veya eşya koyarak hak iddia edilmesinin hukuki bir dayanağı bulunmuyor.
TEK BİR AYAKKABI İLE AYAKKABILIK VE EŞYA DEPOLAMAK AYNI ŞEY DEĞİL
Mevzuatta doğrudan "kapı önüne ayakkabı bırakılamaz" şeklinde spesifik bir cümle yer almasa da kullanımın şekli, yoğunluğu ve sürekliliği hukuki durumu belirliyor.
Eve girerken çıkarılan ve kısa süreliğine kapı önünde duran bir çift ayakkabı ile ortak koridora sürekli ayakkabı dizilmesi, ayakkabılık sabitlenmesi, bisiklet veya kolilerin yığılması aynı kategoride değerlendirilmiyor. Koridorun geçiş alanını daraltan veya kişisel depolamaya dönüştürülen uygulamalar "ortak alanın işgali" olarak nitelendiriliyor.
KOKU VE TEMİZLİK ŞİKAYETİ MAHKEMELİK EDEBİLİR
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi, apartman sakinlerine diğer komşuları rahatsız etmeme ve dürüstlük kurallarına uyma yükümlülüğü yüklüyor.
Kapı önüne bırakılan ayakkabılardan yayılan kötü kokular, koridorda biriken eşyalar nedeniyle kat temizliğinin aksaması veya robot süpürge gibi cihazların geçişinin engellenmesi komşular için haklı şikayet nedeni oluşturuyor. Anlaşmazlık durumunda tek bir komşunun bile sulh hukuk mahkemesine başvurması, alanın tahliyesi ve müdahalenin önlenmesi davalarına yol açabiliyor.
YANGIN YÖNETMELİĞİ VE ACİL KAÇIŞ GÜZERGAHLARI
Konunun bir diğer önemli boyutunu ise güvenlik mevzuatı oluşturuyor. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca; kat koridorları ve sahanlıklar acil durum "kaçış yolu" kabul ediliyor.
Yönetmeliğin 35. maddesi gereğince kaçış yollarının her zaman engelsiz ve açık tutulması zorunlu olduğundan; kapı önlerine bırakılan ayakkabılar, büyük ayakkabılıklar, koliler veya çocuk arabaları güvenlik ihlali kapsamında değerlendiriliyor.
APARTMAN YÖNETİM PLANI BELİRLEYİCİ OLUYOR
Anlaşmazlıkların çözümünde Kat Mülkiyeti Kanunu ile birlikte binanın tescilli Yönetim Planı esas alınıyor. Yönetim planında "ortak koridorlara ve sahanlıklara ayakkabı, ayakkabılık veya özel eşya konulamaz" şeklinde bir hüküm bulunuyorsa, bu kural tüm sakinler için bağlayıcı sayılıyor ve aykırı hareket edenlere mahkeme kanalıyla yaptırım uygulanabiliyor.
