Soğuk Savaş yıllarında Ukrayna’nın Kramatorsk kentinde inşa edilen sıradan bir apartman dairesi, tıp dünyasını uzun süre dehşete düşüren trajik bir felakete neden oldu. Aynı daireye taşınan aileler sırayla kan kanserine (lösemi) yakalanarak hayatını kaybetti. Yıllar süren gizem, beton duvardaki dehşet verici gerçekle gün yüzüne çıktı.
DAİREYE TAŞINAN HERKES LÖSEMİ OLDU
Daireye ilk yerleşen ailede genç yaştaki iki çocuk ve anneleri kısa aralıklarla lösemiden yaşamını yitirdi. Doktorlar ve uzmanlar ilk etapta bu durumu ailenin genetik yatkınlığına bağladı. Ancak daire boşaltılıp yeni bir aile taşındığında, onların da küçük çocuğunun aynı amansız hastalığa yakalanması şüpheleri artırdı.
BETON DUVARIN İÇİNDEN RASYASYON SIZDI
Ailenin ısrarlı talepleri sonucu evde başlatılan incelemede radyasyon ölçüm cihazları alarm verdi. Tehlikenin kaynağı ise şok ediciydi: Çocuğun yatağının tam başucundaki beton duvarın içine gömülmüş Sezyum-137 maddesi içeren bir nükleer ölçüm kapsülü.
TAŞ OCAĞINDA KAYBOLAN KAPSÜL BETONA KARIŞTI
Sanayide kullanılan bu küçük nükleer kapsülün yıllar önce bir taş ocağında kaybolduğu, kırma çakıllara karışarak bina inşaatında kullanılan betona girdiği anlaşıldı. Yıllarca duvarda sinsi bir radyoaktif kaynak olarak kalan kapsül, çok sayıda insanın ölümüne ve onlarca kişinin ağır sağlık sorunları yaşamasına yol açtı.
İSTANBUL İKİTELLİ’DE RASYASYON KAZASI
Türkiye’de de geçmişte benzer ihmaller yaşandı. İstanbul İkitelli'de hurdalığa satılan Cobalt-60 içeren tıbbi radyoterapi cihazı, hurdacılar tarafından parçalandı. Olayda 18 kişi ağır radyasyona maruz kaldı ve Türkiye'nin en ciddi radyasyon kazası olarak kayıtlara geçti.
GAZİEMİR DEHŞETİ
İzmir'in Gaziemir ilçesinde eski bir akü fabrikasının bahçesinde toprağa gömülü halde radyoaktif maddeler (Europium-152) tespit edilmişti. "İzmir'in Çernobil'i" olarak anılan bölgede mahalle sakinleri yıllarca kanser korkusuyla yaşamıştı.
Kramatorsk'taki duvar içi felaketi ve Türkiye'de yaşanan bu örnekler, denetimsiz kalan küçük bir radyoaktif parçanın bile kitlelerin hayatına mal olabileceğini gösteriyor.
