Bir çocuğun çok fazla oyuncağa sahip olması, daha fazla eğleneceği anlamına gelmiyor. Araştırmalar, daha az oyuncakla oynayan çocukların oyunlarına daha uzun süre odaklanabildiğini ve farklı oyun yolları geliştirebildiğini gösteriyor. Peki, çocukların yaşlarına göre kaç oyuncağı olmalı?
Geçmişte çocukların oyuncak seçenekleri daha sınırlıydı. Günümüzde ise oyuncaklara ulaşmak çok daha kolay. Bu nedenle pek çok çocuk, oynayabileceğinden çok daha fazla arabaya, bebeğe, pelüş oyuncağa ve yapı bloğuna sahip.
Oyuncak sayısının artması, her zaman daha fazla eğlence veya öğrenme anlamına gelmiyor. Aksine, çok fazla seçenek bazı çocukların dikkatini toplamasını ve tek bir oyuna uzun süre devam etmesini zorlaştırabiliyor.
Daha az oyuncak, daha uzun oyun süresi
Infant Behavior and Development dergisinde 2018 yılında yayımlanan bir araştırmada, 18 ila 30 aylık çocukların 4 oyuncakla oynarken 16 oyuncağın bulunduğu ortama kıyasla oyunlarına daha fazla odaklandığı görüldü.
Çok sayıda oyuncağın bulunduğu bir ortamda çocuklar, bir oyuncaktan diğerine daha sık geçebiliyor. Bu durum, aynı oyun üzerinde uzun süre kalmalarını zorlaştırabiliyor.
Oyuncak sayısı azaldığında ise çocuklar ellerindeki nesneleri farklı şekillerde kullanmaya yönelebiliyor. Böylece oyunlarını çeşitlendirebiliyor ve hayal güçlerini daha fazla kullanabiliyor.
Çocuk yetiştirmede daha sade bir yaklaşımı savunan Simplify Parenthood platformunun kurucusu Evan Gold da oyuncak seçiminde çeşitlilikten çok işlevselliğe dikkat çekiyor. Gold'a göre farklı amaçlarla kullanılabilen bloklar, yapı parçaları ve yaratıcı oyun malzemeleri, yalnızca tek bir işlevi olan çok sayıda oyuncaktan daha fazla gelişim fırsatı sunabiliyor.
Gold, ailesindeki oyuncak sayısını yarıya indirdikten sonra çocukların daha uzun süre oynadığını ve daha yaratıcı oyunlar geliştirdiğini belirtiyor.
Yaşa göre kaç oyuncak yeterli?
Her çocuğun ilgi alanları ve oyun alışkanlıkları farklı olduğu için tüm ailelere uygun tek bir oyuncak sayısı yok. Parents dergisinde aktarılan önerilere göre, çocukların yaşlarına ve gelişim dönemlerine göre oyuncak sayısı konusunda şu ölçüler yol gösterici olabilir:
Bebekler: Farklı duyuları harekete geçiren 4 ila 6 basit oyuncak yeterli olabilir.
Küçük çocuklar: İstifleme, sıralama ve hayali oyun gibi becerileri destekleyen 8 ila 12 oyuncak tercih edilebilir.
Okul öncesi ve daha büyük çocuklar: Dönüşümlü olarak kullanılabilecek 12 ila 15 temel oyuncak bulundurulabilir. Çocuğun ilgi alanlarına göre ek oyuncaklar da seçilebilir.
Bu sayılar kesin sınırlar değil, ebeveynlere fikir veren genel önerilerdir. Önemli olan oyuncakların çocuğun yaşına, becerilerine ve ilgi alanlarına uygun olmasıdır.
Örneğin bazı çocuklar bloklarla bir şeyler inşa etmekten ve resim yapmaktan hoşlanırken bazıları kostümlerle oynamayı veya hayali hikâyeler kurmayı tercih edebilir. Bu nedenle oyuncak seçerken sayıya odaklanmak yerine çocuğun nelerden keyif aldığını göz önünde bulundurmak gerekir.
Çocuğunuzun çok fazla oyuncağı olduğunu nasıl anlarsınız?
Çocuğunuzun oyuncakları arasında sürekli geçiş yapması, kısa sürede sıkılması veya neyle oynayacağına karar vermekte zorlanması, oyuncak sayısını yeniden gözden geçirmeniz gerektiğine işaret edebilir.
Elbette bu davranışların tek nedeni oyuncak fazlalığı değildir, ancak çok fazla seçeneğin bulunması, bazı çocukların dikkatini belirli bir etkinlik üzerinde toplamasını güçleştirebilir.
Böyle bir durumda tüm oyuncakları bir anda ortadan kaldırmak yerine çocuğunuzla birlikte seçim yapabilirsiniz. Artık ilgisini çekmeyen oyuncakları ayırabilir, kullanılabilir durumdakileri bağışlayabilir veya başka çocuklarla paylaşabilirsiniz.
Kullanılmayan oyuncakları kaldırmak, çocuğunuzun gerçekten sevdiği oyuncaklara daha kolay ulaşmasını sağlayabilir. Oyuncakları belirli aralıklarla değiştirerek yeniden sunmak da mevcut oyuncakların ilgisini korumaya yardımcı olabilir.
Önemli olan, çocuğun sahip olduğu oyuncakların sayısı değil, onlarla nasıl vakit geçirdiğidir. Daha az ama farklı şekillerde kullanılabilen oyuncaklar, çocuklara kendi oyunlarını kurmaları ve yaratıcılıklarını geliştirmeleri için daha fazla fırsat sunabilir.