Kamnik Alpleri’nin 2.532 metre yüksekliğindeki en yüksek üçüncü zirvesinde yer alan ve Alpler’in en doğudaki buzulu olma özelliğini taşıyan Skuta Buzulu, çamurla kaplı bir buz tabakasına dönüştü.
Coğrafyacı Miha Pavsek ve ekibinin 80 yıldır sürdürdüğü izleme çalışmalarına göre, daha önce onlarca metre kalınlığında olan buz tabakasının kalınlığı birkaç metreye kadar düştü. Yüzölçümü 2,5-3 hektardan yaklaşık 1,5 hektara gerileyen buzulda erime hızlandı. Mevcut erime hızı buzulun günlerle ifade edilen bir süre içinde tamamen kaybolabileceğine işaret ediyor.
ERİMEYİ KARSIZ KIŞLAR VE AŞIRI SICAKLAR HIZLANDIRDI
Glasiyologlar, erimenin temel nedenini yetersiz kar yağışının görüldüğü kış mevsimleri ile yüksek sıcaklıkların etkili olduğu yaz mevsimlerinin birleşimi olarak açıklıyor. 2026 yılında Slovenya ve Avrupa’nın diğer dağlık bölgelerinde bu hava koşullarının etkili olduğu belirtildi. İsviçre’de bulunan Nufenen Geçidi yakınlarındaki Gries Buzulu’nun da bir yıl içinde altı metre buz kaybettiği kaydedildi.
KORUMA YÖNTEMLERİ YETERSİZ KALDI
Skuta’yı korumak amacıyla buzul yüzeyinin yüzde 80 ila 90’ı, güneş ışığını engellemesi amacıyla moloz tabakasıyla kaplandı. Ancak bu önleme rağmen buzulun altındaki mağaralardan su akışının devam ettiği aktarıldı.
Diğer ülkelerde güneş ışınlarını yansıtmak amacıyla tekstil brandalardan faydalanılıyor. Glasiyoloji uzmanı Lifa Imad, bu yöntemin erimeyi yavaşlatabildiğini belirtirken; uygulamanın yüksek maliyeti ve tekstil malzemelerinin yaydığı mikroplastikler nedeniyle çevresel risk taşıdığı ifade ediliyor.
YAPAY BUZUL TEKNOLOJİLERİ GÜNDEMDE
Mevcut buzulları koruma yöntemlerine alternatif olarak "yapay buzul" oluşturma tekniği değerlendiriliyor. İsviçre’nin Val Roseg bölgesinde Fachhochschule Graubünden uzmanları, 2016-2019 yılları arasında Hindistan menşeli "Ice Stupas" (buz konileri) tekniğini test etti.
Kışın oluşturulan ve ilkbaharda eriyerek tarımsal sulamaya su sağlayan bu yapıların başarısı kanıtlanmış olsa da yüksek enerji gereksinimi ve maliyetler nedeniyle geniş ölçekli kullanımı sınırlı kalıyor.
