Avrupa, bu hafta rekor seviyelere ulaşan bir sıcak hava dalgasının etkisi altındayken, uzmanlar kıtanın dünyanın en hızlı ısınan bölgesi olduğuna dikkat çekti. Mayıs ayı sıcaklık rekorlarının İngiltere, İrlanda ve Fransa’da kırılmasının ardından, Batı Avrupa’nın Kuzey Afrika kaynaklı bir "ısı kubbesi" etkisine girmesi bekleniyor.
İKİ KAT DAHA FAZLA ISINMA
AB Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre, küresel ısınma dünya genelinde sanayi öncesi döneme (1850-1900) kıyasla ortalama 1,4°C artış gösterirken, Avrupa’da bu artış 2,4°C’ye ulaştı. Imperial College London araştırmacısı Ben Clarke, bu aşırı ısınmanın temel nedeninin fosil yakıt emisyonlarından kaynaklanan insan yapımı sera etkisi olduğunu, ısının dağılımında ise coğrafi faktörlerin rol oynadığını belirtti.
"ISI KUBBESİ" VE DEĞİŞEN HAVA MODELLERİ
Bilim insanları, atmosferik dolaşımdaki değişimlerin Avrupa’da yaz aylarında daha yoğun sıcak hava dalgalarına yol açtığını vurguladı.
"Blokaj yüksekleri" olarak adlandırılan yüksek basınç sistemleri, bölge üzerinde sabit kalarak serinletici hava sistemlerinin girişini engelliyor.
Trinity College Dublin'den Prof. Mary Bourke, bu sistemlerin bulutsuz, nemsiz ve durağan bir hava kütlesi oluşturarak sıcaklığı yüzeye hapsettiğini ifade ediyor.
COĞRAFİ FAKTÖRLER DE ANA ETKEN OLARAK GÖSTERİLİYOR
Avrupa’nın hızlı ısınmasındaki en büyük etkenlerden biri, halihazırda sanayi öncesi dönemin 3,2°C üzerinde olan Arktik bölgesiyle olan bağlantısı.
Albedo Etkisi: Beyaz kar ve buz örtüsünün erimesiyle güneş ışığını yansıtan yüzeyler azalıyor. Yerini alan koyu renkli kara ve deniz yüzeyleri ısıyı daha fazla emerek ısınma döngüsünü hızlandırıyor.
Kar Örtüsünün Kaybı: Eskiden kış boyu donma sınırında kalan bölgelerde karın erkenden erimesi, toprağın daha fazla ısınmasına neden oluyor.
SOĞUMA ETKİSİNİ ZAYIFLATTI
1980’lerden bu yana uygulanan sıkı hava kalitesi düzenlemeleriyle aerosol emisyonlarının azaltılması, halk sağlığı için olumlu olsa da soğuma etkisini zayıflattı. Güneş ışığını yansıtan parçacıkların azalması, yüzeye ulaşan radyasyon miktarının artmasına ve dolayısıyla sıcaklıkların yükselmesine katkıda bulundu.
