Antalya’nın Döşemealtı ilçesinde yaz aylarında araziler, Türkiye’nin farklı bölgelerinden getirilen el dokuması halıların serilmesiyle adeta renkli tarlalara dönüşüyor. Kök boya kullanılarak üretilen bu halılar, güneş altında bekletilerek hem doğal yollarla temizleniyor hem de renklerini daha canlı bir görünüme kavuşturuyor. Bu süreç aynı zamanda halıların ihracata hazırlanmasında önemli bir aşama olarak görülüyor.
KIŞIN EKİM, YAZIN HALI HAZIRLIĞI
Bölgede kış ve bahar aylarında yağışların artması nedeniyle halı serim sezonu geç başlıyor. Bu dönemde tarlalar sürülüyor, çapalanıyor ve zemin halıların serimine uygun hale getiriliyor. Aynı zamanda serilecek halılar önceden yıkanarak temizleniyor, işlemden geçirilip hazır hale getiriliyor.
Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte halıların tarlalara serilme süreci başlıyor. Bu aşamada halılar uzun süre güneş altında bırakılarak hem mikroplardan arındırılıyor hem de doğal renk tonlarının ortaya çıkması sağlanıyor.
DOĞAL İŞLEM VE İHRACAT SÜRECİ
Sentetik madde içermeyen, tamamen organik boyalarla dokunmuş halılar bu yöntemle hem korunuyor hem de değer kazanıyor. Özellikle ABD ve Avrupa başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesine ihracat yapılıyor. Bazı antika halılar ise koleksiyonerler tarafından yüksek bedellerle satın alınıyor.
“HALI GÜNEŞLEME” GELENEĞİ
Yıllardır bölgede halı güneşleme işi yaptıklarını belirten Deniz Ali Topkara süreci şöyle anlatıyor: "Kış mevsiminde 100 dönümlük arazide buğday ekili oluyor. Yaz yaklaşırken hazırlıklara başlıyoruz. Buğdayları kaldırıyor, çapalama ve sürme işlemlerini yaparak araziyi halılar için hazırlıyoruz. Ay sonuna doğru halıları sermeye başlayacağız. Burada İstanbul'dan ve Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden gelen halıları yıkayıp işlemlerini yaptıktan sonra tarlalara seriyoruz. Halıların pastelleşmesini, renklerinin daha güzel görünmesini ve eğer içinde güve varsa onların ölmesini sağlamak amacıyla bu işlemi gerçekleştiriyoruz."
ANTALYA İKLİMİNİN ETKİSİ
Antalya’nın nemli ve sıcak ikliminin bu işlem için oldukça uygun olduğunu vurgulayan Topkara, gece oluşan nem ile sabah güneşinin birleşiminin halıların renklerini canlandırdığını belirtiyor. Döşemealtı bu açıdan önemli bir merkez haline gelmiş durumda. Serilen halılar ise yalnızca bölgeye ait değil; Türkiye’nin farklı şehirlerinden ve hatta İran gibi ülkelerden gelen el dokuması ürünler de burada işleniyor.
Topkara süreci şöyle sürdürüyor: "Burada nem oranı yüksektir. Gece oluşan nem ve sabah güneşi bir araya geldiğinde halılar için çok uygun bir ortam oluşur. Bu durum halıların renklerinin canlanmasına ve pastelleşmesine katkı sağlar. Bu nedenle Antalya, bu işlem için en uygun yerlerden biridir. Ancak burada serilen halılar Antalya'ya ait değildir. Türkiye'nin farklı bölgelerinden gelen halılar burada işlem görür. Hereke halıları olabiliyor, bazen İran halıları da geliyor. Her çeşit halıyı serebiliyoruz. Bunların çoğunluğu çok değerli ve el dokuması halılardır. Makine halıları buraya serilmez. Çünkü bu işlemin uygulanabilmesi için halıların kök boya ile dokunmuş olması gerekir"
Bu yöntemle hem geleneksel el dokuması halılar korunuyor hem de uluslararası pazarda değer kazanmaları sağlanıyor.
