Harvard Üniversitesi’nden tarihçi ve arkeolog Michael McCormick liderliğindeki araştırma ekibi, gezegen genelinde yaşanan yıkıcı etkileri inceleyerek MS 536 yılını "yaşaması en zor dönem" olarak tanımladı. Küresel iklim krizini tetikleyen devasa bir volkanik patlama; Avrupa, Orta Doğu ve Asya'nın büyük bölümünü 18 ay boyunca karanlığa gömerek onlarca yıl sürecek bir kaos dönemini başlattı.
MS 536 YILINDA DÜNYADA TAM OLARAK NE YAŞANDI?
İsviçre ve İtalya sınırındaki Colle Gnifetti buzulundan alınan buz çekirdeği örnekleri, 536 yılında gerçekleşen devasa bir volkanik patlamanın izlerini ortaya koydu. Atmosfere yayılan yoğun kül ve gaz bulutu güneş ışığını engelleyerek küresel sıcaklıkların düşmesine ve "volkanik kış" yaşanmasına yol açtı. Dönemin Bizanslı tarihçisi Caesarealı Prokopius, güneşin tüm yıl boyunca parlaklığını yitirdiğini ve ışığının tutulma anındaki gibi sönük kaldığını kayıtlara geçirdi.
GÜNEŞSİZLİK VE SOĞUK HAVA HANGİ FELAKETLERİ TETİKLEDİ?
Güneş ışığının kesilmesiyle sıcaklıklar hızla düştü ve son 2 bin 300 yılın en dondurucu kışları yaşandı. Tarımsal üretimin çökmesi sonucu kıtalar arası kitlesel kıtlık baş gösterdi. Grönland ve Antarktika'daki buz analizleri, 540 ve 547 yıllarında meydana gelen iki yeni patlamanın krizi daha da derinleştirdiğini doğruladı. Sıcaklık düşüşü ve gıda krizinin ardından 541 yılında Akdeniz havzasında patlak veren Justinianus Vebası, haftada tensel binlerce insanın ölümüne yol açarak Doğu Roma İmparatorluğu'nun gerilemesini hızlandırdı.
KÜRESEL KAOS NE ZAMAN VE NASIL SONA ERDİ?
Yaklaşık bir asır süren ekonomik ve toplumsal çöküşün ardından ilk toparlanma belirtileri MS 640 yılında ortaya çıktı. Buz çekirdeklerinde yapılan analizlerde, 640 yılına ait katmanlarda kurşun izlerine rastlandı. Bu kimyasal kanıt, gümüş madenciliği ile döküm faaliyetlerinin 100 yılı aşkın bir aradan sonra yeniden başladığını ve küresel ekonominin canlanmaya girdiğini gösterdi.
