İngiltere’nin Oxfordshire ve Reading bölgelerinde 1888 yılında meydana gelen ve "Büyük Koyun Paniği" olarak tarihe geçen olay, onlarca yıldır bilim insanları ile araştırmacıların dikkatini çekmeye devam ediyor.
3 Kasım 1888 gecesi saat 20:00 sularında, yaklaşık 518 kilometrekarelik geniş bir alana yayılan otlaklardaki on binlerce koyun aniden paniğe kapılarak kaçışmaya başladı. Çitleri aşarak sürüden ayrılan hayvanlar, bulundukları noktalardan kilometrelerce uzaklıkta aşırı korku içinde bulundu.
TARİHİ KAYITLARA 'TAM BİR PANİK' OLARAK GEÇTİ
Dönemin önde gelen yayın organlarından The Times gazetesinin 20 Kasım 1888 tarihli haberinde, olayın boyutları "on binlerce koyunu etkisi altına alan ani bir korku ve tam bir panik" ifadeleriyle aktarıldı. Çiftçiler ve yerel yetkililer, birbirinden bağımsız çok sayıda sürünün aynı anlarda tepki vermesine bir açıklama getiremedi.
Uzmanlar, av konumunda bulunan koyunların doğal savunma mekanizmalarının zayıflığı nedeniyle tehdit hissettiklerinde hızlıca kaçma eğilimi gösterdiklerini belirtse de, 1888'deki olayın coğrafi ölçeği ve eş zamanlılığı sıradan sürü davranışlarının ötesinde değerlendirildi.
BENZER OLAY 1893'TE TEKRARLADI
Aynı bölgede 1893 yılında benzer bir kitlesel kaçışın yaşanması üzerine ornitolog Oliver Vernon Aplin konuyu incelemeye aldı. Aplin'in 1921 yılında yayımlanan araştırmalarında, olayın yaşandığı saatlerde aniden bastıran yoğun karanlığın hayvanlarda yön duygusu kaybına ve korkuya yol açmış olabileceği hipotezi öne sürüldü. Görgü tanıklarının gece yaşanan zifiri karanlığı vurgulaması ve 1888 yılına ait raporlarda yer alan tek tük şimşek çakmaları bu teoriyi destekleyen unsurlar arasında gösterildi.
Ancak meteorolojik veriler ve karanlık hipotezi, yüzlerce kilometrekarelik alana yayılmış farklı sürülerin aynı dakikalarda tepki vermesini tam olarak açıklayamadı. Neden kaynaklandığı netleşmeyen bu kitlesel kaçış, İngiltere tarihinin en büyük ve açıklanamayan hayvan davranışı olaylarından biri olarak geçerliliğini sürdürüyor.
