Arjantin ile Paraguay sınırında inşa edilen Yacyretá Hidroelektrik Santrali, Parana Nehri üzerindeki coğrafi ve hukuki sınır dengelerini değiştirdi. Baraj gölünün oluşturulması ve seyrüsefer kanalının kaydırılması sonucu Arjantin toprağı olan Apipé Grande Adası, tamamen Paraguay yetki alanındaki sularla çevrili kaldı.
İki ülke arasındaki sınır hattı, 3 Şubat 1876 tarihli Sınır Antlaşması uyarınca Parana Nehri’nin ana seyrüsefer kanalının ortası esas alınarak belirlenmişti. Söz konusu antlaşma ile Apipe Adası Arjantin’e, Yacyreta Adası ise Paraguay’a bırakılmıştı. 1973’te imzalanan Yacyreta Antlaşması ile ortak hidroelektrik üretimi hedeflenirken, baraj gölünün azami su kotuna ulaşmasıyla yaklaşık 1.600 kilometrekarelik alan su altında kaldı.
İki Uluslu Yacyretá Kuruluşu verilerine göre su altında kalan alanın yaklaşık 807 kilometrekarelik bölümü Paraguay, 200 kilometrekarelik bölümü ise Arjantin sınırları içerisinde yer aldı.
KANALIN YÖNÜ DEĞİŞTİRİLDİ
Sınır yapısındaki temel değişim, 1981 yılında baraj inşaatı kapsamında seyrüsefer güzergahının adanın kuzeyinden güneyine taşınmasıyla gerçekleşti. İkili antlaşmalar gereği sınır çizgisi ana kanalı takip ettiği için, yaklaşık 42 kilometre uzunluğundaki Apipe Grande ve çevresindeki küçük adalar kara parçası olarak Arjantin egemenliğinde kalırken, adaları çevreleyen suların kontrolü Paraguay yargı yetkisine geçti.
TARTIŞMALARI BERABERİNDE GETİRDİ
Bu coğrafi durum, ada halkının balıkçılık ve ulaşım gibi temel faaliyetlerde Paraguay makamlarının denetim ve izin prosedürlerine tabi olmasına yol açtı. Durum Arjantin’in Corrientes eyaleti idaresi ile Paraguaylı yetkililer arasında sınır antlaşmalarının yorumuna ilişkin itirazları beraberinde getirdi.
MAYIS 2026'DA GERİLİM YENİDEN TIRMANDI
Son olarak Mayıs 2026’da Arjantinli balıkçılar ile Paraguay sınır güvenlik unsurları arasında yaşanan temaslar ihtilafı yeniden gündeme taşıdı. Bölge sakinleri ve yerel temsilciler, ada çevresindeki su haklarının yeniden düzenlenmesi ve nehir yatağı değişikliğine dayanan mevcut protokollerin taraflarca gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
