BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs'a gerçekleştirdiği ziyarette Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis ve Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile ayrı ayrı ve ortak temaslarda bulundu.
Ban Ki-moon'un 2010 başlarında gerçekleştirdiği ziyaretten bu yana adayı ziyaret eden ilk BM Genel Sekreteri olan Guterres, garantör güçler Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin katılımıyla gayriresmî bir 5+1 toplantısı düzenlenmesi konusunda tarafların ilkesel olarak uzlaştığını duyurdu.
Toplantı için kesin bir tarih vermekten kaçınan Guterres, yeni bir diplomatik buluşmanın gerçekleşmesini güven artırıcı önlemler, metodoloji ve içerik bakımından yapılacak "yeterli hazırlıklara" bağladı.
GUTERRES'TEN 'KÜRESEL KRİZ' VURGUSU
Guteres'e göre Orta Doğu ve Doğu Akdeniz'de genişleyen çatışmalar, Kıbrıs'taki çözümsüzlüğü Batılı başkentler açısından bölgesel bir güvenlik riskine dönüştürdü.
Mart ayında İran yapımı bir insansız hava aracının RAF Akrotiri üssünü vurması ve ardından Haziran ayında Fransa ile Güney Kıbrıs arasında imzalanan savunma anlaşması adadaki gerilimi tırmandırdı.
Bu kapsamda BM, 2017 yılında İsviçre'nin Crans-Montana kentindeki görüşmelerin çökmesinin ardından 2021'de başlattığı gayriresmî 5+1 sürecini yeniden canlandırmayı hedefliyor.
GÖRÜŞMELER NASIL DEVAM EDECEK?
Tarafların Temmuz 2025'te New York'ta üzerinde çalışmayı kabul ettiği 10 güven artırıcı önlemden şu ana kadar yalnızca gençlik teknik komitesi kurulması, mezarlık restorasyonları ve sivil toplum danışma organı çerçevesinde somut ilerleme sağlanabildi.
Yeni geçiş noktalarının açılması ve mayın temizleme gibi konularda ise henüz belirgin bir gelişme kaydedilmedi.
BM'nin müzakere girişimine zemin hazırlayan etkenlerden biri de Ekim ayında Kıbrıs Türk tarafında yapılan seçimle Tufan Erhürman'ın göreve gelmesi oldu.
Erhürman, resmi görüşmelerin başlaması için Kıbrıslı Türklerin siyasi eşitliğinin önceden tanınması, net bir takvim belirlenmesi ve geçmiş uzlaşıların yeniden açılmaması şartını arıyor.
