Yapılan araştırmaya göre Türkiye, dünyanın 5. büyük çay üreticisi ve 3. büyük tüketicisi konumunda bulunuyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 100 ila 150 bin ton arasında kuru çay fazlası oluştuğu belirtilirken, bu durum Türkiye gibi yüksek tüketim kapasitesine sahip ülkeleri yabancı üreticiler açısından önemli bir hedef haline getiriyor.
ÜRETİM MALİYETİ REKABETİ ZORLAŞTIRIYOR
Uluslararası piyasalarda çayın kilogram başına ihracat fiyatı 2 ila 4 dolar arasında değişirken, Türkiye’de üretim maliyetinin 5,5-6 dolar seviyelerine ulaşması dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu maliyet farkı, Türk çayının küresel pazardaki rekabet gücünü ciddi şekilde azaltıyor. Türkiye üretimde üst sıralarda yer alsa da ihracatta 42’nci sırada bulunuyor. Bu durum, sektörün dış pazarda yeterince güçlü olamadığını gözler önüne seriyor.
KAÇAK ÇAY TÜKETİMİ BAZI İLLERDE YAYGIN
Araştırmada, halk arasında “kaçak çay” olarak bilinen Seylan çayının özellikle bazı şehirlerde yoğun şekilde tüketildiği tespit edildi. Gaziantep, Diyarbakır ve Adana’da yabancı menşeli dökme çay kullanımının oldukça yaygın olduğu belirtildi. Sektör temsilcileri, kaçak çayın hem üreticiye hem de sanayiciye ekonomik zarar verdiğini ifade ediyor. Özellikle artan çay stoklarının özel sektör üzerinde mali baskı oluşturduğu vurgulanıyor.
GENÇLER ÇAY YERİNE KAHVEYE YÖNELİYOR
Araştırma sonuçlarına göre çay, Türkiye’de halen en fazla tüketilen içecek olma özelliğini koruyor. Katılımcıların yaklaşık yarısı günde 5 bardaktan fazla çay içtiğini belirtirken, her 10 kişiden 9’unun düzenli olarak çay tükettiği ortaya çıktı.
Yaş ortalaması düştükçe çay tüketiminin azaldığı görüldü. Genç kuşakların daha çok kahve çeşitleri ile bitki ve meyve çaylarına yöneldiği kaydedildi. Eğitim seviyesi yükseldikçe de çay tüketim oranlarında düşüş yaşandığı belirlendi. Kadın tüketicilerin erkeklere göre kahve ve bitki çaylarını daha fazla tercih ettiği, özellikle gençler arasında hazır kahve tüketiminin hızla yayıldığı ifade edildi.
TÜKETİCİ İÇİN KALİTE VE MARKA ÖN PLANDA
Araştırmada tüketicilerin çay satın alırken en çok ürün kalitesi ve marka güvenine önem verdiği görüldü. Reklam çalışmalarının ise tüketici tercihleri üzerinde sınırlı etkiye sahip olduğu belirtildi.
