İngiltere ve Güney Kore'de yürütülen kapsamlı araştırmalar, beslenme düzeni ve mutfak alışkanlıkları gibi günlük hayattaki sıradan davranışların kanser riskini önemli ölçüde artırabileceğini ortaya koydu. Uzmanlar, ultra işlenmiş gıdalar ve yetersiz havalandırılan ortamlarda yemek pişirmenin uzun vadeli kümülatif etkilerine dikkat çekiyor.
İngiliz medyasına konuşan Aile Hekimliği Uzmanı Dr. Ashiya Maula, kanserin genellikle tek bir nedene bağlı olmadığını, günlük hayatta maruz kalınan faktörlerin uzun süreli birikimiyle ortaya çıktığını belirtti.
Dr. Maula, risk faktörlerini minimize etmek için günlük yaşam tarzında yapısal değişikliklere gidilmesi gerektiğini vurguladı.
Araştırmalar, mutfak dolaplarında sıkça bulunan hazır erişteler (noodle/ramen) ve paketli atıştırmalıklar gibi ultra işlenmiş gıdaların (UPF) tüketiminin azaltılması gerektiğine işaret ediyor. Uzmanlar, bu tür gıdaların obezite, insülin direnci ve kronik inflamasyon ile doğrudan ilişkili olduğunu ve bu durumun kansere zemin hazırladığını belirtiyor.
34 FARKLI KANSER TÜRÜ İNCELENDİ
Bristol Üniversitesi ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından yürütülen geniş çaplı bir araştırma, bu tehlikenin boyutlarını istatistiksel olarak gözler önüne serdi. Avrupa İleriye Dönük Kanser ve Beslenme Soruşturması (EPIC) kohort verilerine dayanan ve 14 yıl boyunca 451 bin 111 yetişkinin beslenme alışkanlıklarının izlendiği çalışmada, 34 farklı kanser türü incelendi.
Elde edilen bulgulara göre, ultra işlenmiş gıda tüketimindeki her yüzde 10'luk artış; baş ve boyun kanseri riskini yüzde 23, yemek borusu kanseri riskini ise yüzde 24 oranında artırıyor.
MUTFAKTAKİ GÖRÜNMEZ TEHLİKE
Beslenme alışkanlıklarının yanı sıra, iç mekan hava kalitesi de kritik bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Dr. Maula, iç mekan hava kirleticilerine uzun süreli maruz kalmanın vücutta inflamasyona (iltihaplanma) yol açabileceği uyarısında bulunarak, pencerelerin düzenli olarak açılmasının ve havalandırma fanlarının kullanılmasının hayati önem taşıdığını ifade ediyor.
Güney Kore Akciğer Kanseri Derneği tarafından ülke çapındaki 10 üniversite hastanesinde yürütülen bir diğer araştırma, yemek pişirme sırasında oluşan dumanın yarattığı tahribatı ortaya koydu. Hiç sigara içmeyen kadınlar üzerinde yapılan çalışmanın sonuçları şu verileri öne çıkarıyor:
Yemek pişirme sırasında ortaya çıkan dumana maruz kalmak, akciğer kanseri riskini yaklaşık 2,7 kat artırıyor.
Haftada dört kereden fazla sıvı yağ kullanılarak (kızartma vb.) yemek pişirilmesi durumunda ise bu risk 3,7 katına çıkıyor.
Sağlık otoriteleri, bu gizli tehlikelerden korunmak için paketli ve aşırı işlenmiş gıda tüketiminin sınırlandırılmasını tavsiye ediyor. Ayrıca mutfaklarda yemek pişirme esnasında açığa çıkan zararlı partiküllerin ve dumanın solunmasını engellemek amacıyla; davlumbaz gibi çekiş gücü yüksek havalandırma sistemlerinin aktif olarak kullanılması ve ortamın doğal yollarla sık sık havalandırılması gerektiği vurgulanıyor.
