Ukrayna hükümeti, Trump yönetiminin baskısı üzerine daha savaş bitmeden seçime gitmeye hazırlanıyor.
Seçimlerde hem yeni Ukrayna başkanı seçilecek, hem de ülkenin işgal altındaki topraklarının Rusya'ya devredilmesi yönünde referandum yapılacak.
Beyaz Saray, her iki oylamanın 15 Mayıs’a kadar yapılmasını talep etti. Bu talebin karşılanmaması durumunda ABD’nin barış anlaşmasından çekilmesi ve Ukrayna'nın barış sonrası ikinci bir Rus saldırısına karşı verilen güvencelerin geri çekilmesi söz konusu.
Batılı yetkililer, Washington’ın barış müzakerelerini bahar aylarında tamamlamak istediğini belirtti. Plan Zelenski’nin, Ukrayna savaşını Haziran'a kadar sona erdirme hedefiyle örtüşüyor.
WASHINGTON'IN EMRİ VAR
Ukrayna lideri, Beyaz Saray’ın odağını Kasım ayındaki ara seçimlere kaydırmak istediğini ifade etti. Zelenski, “Haziran ayına kadar gereken her şeyi yapmak istediklerini söylüyorlar ki savaş sona ersin. Net bir program istiyorlar” sözleriyle Washington'n taleplerini özetledi.
Bu durum, savaş devam ederken seçimlerin imkansız olduğunu savunan Zelenski için tam bir U dönüşü oldu.
Zelenski’nin bu seçim ve referandum planını Rusya işgalinin dördüncü yıl dönümü olan 24 Şubat’ta duyurması bekleniyor.
Ukraynalı ve Avrupalı yetkililer, hazırlıkların bu tarih etrafında şekillendiğini belirtti. Konuyla ilgili Zelenski'nin ofisinden veya ABD Büyükelçiliğinden resmi bir açıklama gelmedi. Ancak yetkililer, belirlenen takvimin ve ABD ültimatomunun uygulanabilirliğinin şüpheli olduğunu vurguluyor.
Süreç büyük ölçüde Vladimir Putin ile bir barış anlaşmasında ilerleme kaydedilmesine bağlı görünüyor.
Yine de bu plan, Zelenski’nin barış sürecini yavaşlatmadığına dair Başkan Trump’a güvence verme çabasını yansıttı.
HALK ZELENSKİ'Yİ İSTİYOR MU?
Ukrayna’da savaş yorgunluğu ve yolsuzluk skandalları nedeniyle Zelenski’ye olan halk desteği dört yıl öncesine göre düşüş gösterdi.
Buna rağmen Zelenski’nin ekibi, zorlu lojistik koşullara rağmen hızlı seçim takvimine açık olduklarını Trump yönetimine iletti.
Durumu The Financial Times'a değerlendiren Batılı bir yetkili, “Ukraynalıların her şeyin Zelenski’nin yeniden seçilmesiyle birlikte sonlanması gibi güçlü bir fikirleri var” dedi.
İki ülke arasında güvenlik garantileri konusunda bir uzlaşı sağlandığı belirtiliyor. Ancak Trump, bu garantilerin Donbas bölgesinin Rusya’ya bırakılmasını da içerebilecek kapsamlı bir barış anlaşmasına bağlı olduğunu diplomatik kaynaklar üzerinden vurguladı.
Washington bu anlaşmanın 15 Mayıs tarihine kadar bitirilmesini istediğini belirtiyor. Zelenski ise toprak tavizi verilmesi yönündeki çağrılara karşı durmaya devam ediyor.
'DURDUĞUMUZ YERDE DURACAĞIZ'
Ukrayna Cumhurbaşkanı geçtiğimiz hafta toprak bütünlüğü konusundaki tavrını “Durduğumuz yerde duracağız" sözleriyle özetledi.
Putin ise talepleri karşılanmadığı sürece Donbas’ı güç kullanarak ele geçirme hedefinden vazgeçmeyeceğini yineledi.
Trump ve özel temsilcisi Steve Witkoff ise Rus liderin bir anlaşmaya hazır olduğuna inandıklarını söyledi.
Seçim planının akıbeti, Zelenskyy’nin Ukrayna halkı tarafından kabul edilebilir ve adil bir barış anlaşması koparıp koparamayacağına bağlı kalıyor.
Ukrayna lideri, herhangi bir anlaşmanın meşruiyetini sağlamak için halk oylamasını şart görüyor.
Ukrayna parlamentosunun mart ve nisan aylarını seçimlerin önünü açacak yasal düzenlemelerle geçirmesi planlanıyor. Mevcut sıkıyönetim yasaları savaş döneminde ulusal seçimlerin yapılmasını açıkça yasaklıyor.