Dünya çapında milyonlarca insanın düzenli olarak tükettiği D3 vitamininin aslında nereden geldiğini çok az kişi biliyor. Meğer kullanılan D3 vitaminleri aslında doğrudan koyun yününden elde edilebiliyomuş.
İlk bakışta kulağa tuhaf ve sıra dışı gelse de, uzmanlar bu yöntemin ne yeni ne de tehlikeli olduğunu, aksine on yıllardır güvenle uygulandığını belirtiyor.
Koyun yünü nasıl vitamine dönüşüyor?
Sürecin gizemi, koyun yününde doğal olarak salgılanan ve yünü yağmur, kir gibi sert hava koşullarından koruyan mumsu bir maddede, yani lanolinde saklı. Bilim insanları, bu üretim sürecinde koyunlara kesinlikle hiçbir zarar verilmediğinin altını çiziyor; tıpkı saç kestirmek gibi rutin olarak kırkılan koyunların yünleri toplanıyor ve laboratuvarlara ulaştırılıyor.
Laboratuvarda ise şaşırtıcı bir bilimsel süreç işletiliyor:
Temizlenmiş yünlerden önce lanolin maddesi çıkarılıyor.
Bu lanolinden "7-dehidrokolesterol" adı verilen özel bir bileşik izole ediliyor.
İzole edilen bu bileşik, kontrollü laboratuvar koşullarında ultraviyole (UV) ışığa maruz bırakılıyor.
İşte bu yapay güneş ışığı banyosu sayesinde bileşik, insan vücudunun güneşe çıktığında cildinde ürettiği D3 vitamini (kolekalsiferol) ile kimyasal olarak birebir aynı moleküle dönüşüyor.
Nörolog Dr. Sudhir Kumar: "Etkilidir ama vegan değildir"
Konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulunan ünlü Nörolog Dr. Sudhir Kumar, dünyadaki D3 vitamini takviyelerinin ezici bir çoğunluğunun geleneksel olarak bu yöntemle üretildiğini doğruladı. Dr. Kumar, "Koyunlar bu amaçla asla zarar görmez ancak elde edilen ürün hayvansal kaynaklı olduğu için vegan değildir" uyarısında bulundu.
Tüketiciler arasında hayvansal kaynaklı vitaminlerin daha az saf veya etkisiz olabileceğine dair yanlış bir inanış olduğunu belirten Kumar, "Lanolin kaynaklı D3 vitamini son derece etkili ve güvenlidir. Vücudumuz molekülün kaynağına (yün mü yoksa bitki mi olduğuna) bakmaz, sadece molekülün kendisini tanır. Emilim gerçekleştikten sonra karaciğer ve böbrekler tarafından aktif forma dönüştürülerek kalsiyum dengesini ve kemik gücünü korur" dedi.
Veganlar için yeni alternatif: "Likenler"
Uzun yıllar boyunca katı bir vegan veya vejetaryen yaşam tarzını benimseyen kişilerin D3 vitamini konusunda seçenekleri oldukça sınırlıydı. Ancak gelişen fermantasyon teknolojileri sayesinde günümüzde likenlerden (bir tür mantar ve alg ortaklığı) elde edilen %100 bitkisel D3 vitaminlerinin ticari üretimi ve bulunabilirliği hızla artıyor.
Asıl önemli olan kaynak değil, doğru doz
Koyun yününden üretim tartışması her ne kadar şaşırtıcı olduğu için tüm dikkatleri üzerine çekse de, tıp dünyasına göre en iyi vitamin; kaynağı ne olursa olsun kanıta dayalı, uygun dozda ve yalnızca vücudun ihtiyacı olduğunda hekim kontrolünde alınan vitamindir.
Bol güneş ışığına rağmen kapalı alan hayatı, hava kirliliği ve güneş kremleri nedeniyle D vitamini eksikliğinin küresel bir salgına dönüştüğünü hatırlatan uzmanlar, kaynağın (lanolin veya bitki) sadece etik ve kişisel bir tercih meselesi olduğunu, tıbbi tavsiye olmadan ezbere yüksek dozda vitamin tüketilmemesi gerektiğini önemle vurguluyor.
