ABD'nin 67 nükleer bombayı patlattığı bölgede, radyoaktif atıkların üzerine kapatılan bu dev kapak artık çatlıyor.
1940’larda Marshall Adaları, ABD tarafından "ideal nükleer test alanı" olarak seçildi. Nedeni ise sarsıcıydı: Az insan ve dünyadan izole bir konum. 1946-1958 yılları arasında bölgede tam 67 atom bombası patlatıldı. Bunların içinde en dehşet vericisi olan Castle Bravo, Hiroşima’ya atılan bombadan tam 1000 kat daha güçlüydü.
70’li yıllarda testler bittiğinde geriye yanmış bir toprak ve devasa kraterler kaldı. Amerikalılar bölgeyi "temizlemeye" karar verdiler ancak ortaya çıkan 101 bin metreküpten fazla atıkla başa çıkmak imkansızdı. Çözüm olarak; Runit Adası’ndaki bir kraterin içine 73 bin metreküp radyoaktif toprak ve moloz dolduruldu. Üzerine ise yaklaşık 7 metre kalınlığında, 114 metre çapında devasa bir beton kubbe inşa edildi.
Bedeli askerler ödedi
Bu beton "tabutun" inşasında binlerce ABD askeri çalıştı. Ancak koruyucu önlemler yetersizdi. Yıllar sonra bu askerlerin çoğunda kanser ve kemik hastalıkları görüldü, çocukları genetik bozukluklarla dünyaya geldi. ABD hükümeti ise bu trajediyi uzun süre görmezden geldi ve tazminat ödemeyi reddetti.
Okyanusa karışma riski
Runit Mezarı bugün her zamankinden daha tehlikeli. Neden mi?
Betonun Yaşlanması: 40 yılı aşkın süredir okyanusun ortasında duran beton tabaka çatlamaya başladı.
İklim Krizi: Yükselen deniz seviyeleri ve şiddetli fırtınalar, bu radyoaktif deponun altını ve üstünü aşındırıyor.
Okyanus Felaketi: Eğer kapak çökerse, tonlarca plütonyum ve radyoaktif madde Büyük Okyanus’a karışacak. Bu, sadece Marshall Adaları için değil, tüm dünya ekosistemi için geri dönülemez bir felaket anlamına geliyor.
Betonun ömrü sınırlıdır ama radyoaktif maddelerin binlerce yıl yok olmadığı biliniyor. Runit Mezarı, insanlığın doğaya bıraktığı en acı verici ve en riskli miraslardan biri olarak Pasifik'in ortasında bir "saatli bomba" gibi bekliyor.
