Belce Örü Erçin
İktidar yüksek gıda enflasyonunun önüne geçebilecek politikalar üretemezken, çiftçiler ise girdi maliyetleri nedeniyle zarar ettiklerini ve artık üretmeyeceklerini söylüyor. Böyle bir tabloda Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yıl meyve-sebze üretiminin artacağını tahmin ediyor.
Türkiye yüzde 34.55’lik gıda enflasyonuyla Avrupa’da ilk sırada yer alırken TÜİK, 2026 yılı bitkisel üretim tahminlerini açıkladı. TÜİK’in artış miktarı öngörüsü tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) yüzde 12.6, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 57.8 oranında oldu. Sebze üretiminin bu yıl önemli bir değişiklik göstermeyeceği tahmin edilirken meyvede bolluk yaşanacağı açıklandı.
İKİYE KATLANACAK
Meyveler grubunda, bir önceki yıla göre elmada yüzde 93.6, çilekte yüzde 1.4, şeftalide yüzde 88.6, nektarinde yüzde 107.7, geçen yıl kötü bir dönem geçiren kirazda yüzde 255.7, üzümde yüzde 53 üretim artışı öngörüldü. 2025 yılında don etkisi nedeniyle üretim çok düşük seviyelere geriledi. Bu nedenle TÜİK, 2026 yılı üretim tahminlerinde baz etkisiyle bazı meyve-sebzelerde üretimin 2-3 kat artacağını öngörüyor. Meyve-sebze fiyatları şu anda çok yüksek olduğu için üretim artışının vatandaşın sofralara ne kadar yansıyacağı veya alım gücünü ne kadar artırabileceği belirsiz.
Yüksek girdi maliyetlerinin yanında akaryakıt zamları nedeniyle nakliye aşaması çok maliyetli. Bu sorunları görmezden gelen iktidarın bahaneleri ekstrem hava koşulları, Orta Doğu’daki savaş ve son olarak ramazan ayı oluyor.
Patates-soğanda üretim düşüşü
Bitkisel üretim açısından bu yıl verimli bir dönem olsa da kuru soğan ve patates az mahsul vereceğinden fiyatı daha yüksek seyredebilir. Sebzeler grubu ürünlerinden hıyarda yüzde 8.8, kuru sarımsakta yüzde 17.5, salçalık kapya biberde yüzde 2.3 oranında üretim artışı; domateste yüzde 0.6, karpuzda yüzde 1.9, kuru soğanda yüzde 13.5, yumru bitkilerden patateste ise yüzde 3.1 oranında azalış tahmin edildi.