Bek­len­me­yen bir ge­liş­mey­di Çi­n’­in fa­iz­le­ri dü­şür­me­si... Bü­tün göz­ler bir an­da Çi­n’­e dön­dü... Oy­sa se­be­bi ba­sit; Çin ola­sı ya­vaş­la­ma­ya kar­şı ken­di­ni ko­ru­ma­ya baş­la­dı.
Şim­di si­ze önü­müz­de­ki dö­nem­de sık­ça ko­nu­şul­ma­ya baş­la­na­cak bir kriz se­nar­yo­sun­dan bah­set­mek is­ti­yo­rum. Şim­di­den göz­le­ri­niz alış­sın.
Se­nar­yo­nun baş ak­tö­rü Çin ola­cak. Eko­no­mik kriz ya­şa­yan Çin!
Bel­ki Çin, ya­rın kri­ze gi­re­cek­miş gi­bi an­la­tı­la­cak ama Çi­n’­in kri­ze gir­me­si söy­len­di­ği ka­dar ya­kın sü­reç­te ol­ma­ya­cak. Ne­re­den bak­sa­nız en az 3-4 yıl, hat­ta da­ha faz­la sü­re­cek. Çün­kü Çin, bu­gün­le­rin pro­va­sı­nı yap­ma­ya 1970’li yıl­lar­da baş­la­dı.
“Bir yıl son­ra­sı­nı dü­şü­nü­yor­san buğ­day ek. On yıl son­ra­sı­nı dü­şü­nü­yor­san ağaç dik. Yüz yıl son­ra­sı­nı dü­şü­nü­yor­san in­san eğit” fel­se­fe­si ile bu işe gir­di. İyi ge­liş­miş in­san gü­cü, her yıl me­zun olan 650 bin­lik mü­hen­dis or­du­su en bü­yük si­lah­la­rı.

Çin na­sıl zo­ra dü­şe­cek?

Ame­ri­ka, Av­ru­pa, Ja­pon­ya ta­ra­fın­dan pi­ya­sa­ya sü­rü­len tril­yon­lar­ca do­lar, Eu­ro, yen sa­ye­sin­de dün­ya­da cid­di bir pa­ra­sal ge­niş­le­me ya­şan­dı. Ve bu pa­ra­dan önem­li bir pay Çi­n’­e ak­tı...
Gel­ge­le­lim bu pa­ra il­la emi­le­cek. Hem de çok uzak ol­ma­yan bir ge­le­cek­te. İş­te o za­man çan­lar Çin için çal­ma­ya baş­la­ya­cak. Bü­yü­me hız­la dü­şe­cek.
Ame­ri­ka ile Av­ru­pa tü­ke­ti­mi­ni azal­tır, Çi­n’­den mal alı­mı­nı ke­ser­se, bu se­fer Çin çok bü­yük so­run­lar ile bo­ğuş­ma­ya baş­la­ya­cak. Nor­mal­leş­me adı al­tın­da da ol­sa bu ola­cak.
Çi­n’­de her yıl ta­rım dı­şı iş­gü­cü­ne 20 mil­yon in­san ka­tı­lı­yor. Bu ka­dar in­sa­na iş bul­mak için Çi­n’­in as­ga­ri bü­yü­me hı­zı­nın yüz­de 8 ol­ma­sı ge­rek­ti­ği he­sap­la­nı­yor.

Her eko­no­mi­nin ba­şı­na ge­lir

Sos­yal hak­lar­dan yok­sun ola­rak son de­re­ce dü­şük üc­ret­ler­le ça­lı­şan yüz mil­yon­lar­ca Çin­li’­nin üret­ti­ği ucuz mal­lar sa­tıl­ma­ma­ya baş­la­yın­ca bü­yük bo­yut­lu iş­siz­lik, Çi­n’­i sert vu­ra­cak.
Çi­n’­in sı­kı pa­ra po­li­ti­ka­sı de­vam eder­se, bir­çok in­şa­at ve gay­ri­men­kul fir­ma­sı if­las ede­cek. Gay­ri­men­kul fi­yat­la­rı yüz­de 50’ye ya­kın dü­şe­cek.
Sı­kı pa­ra po­li­ti­ka­sı ol­maz­sa da bu se­fer mev­cut is­tik­ra­rı de­vam et­me­ye­cek.
Ko­nut ba­lo­nu pat­la­yıp, in­şa­at fir­ma­la­rı if­las et­ti­ği za­man, ban­ka­lar ba­tık kre­di­ler ile uğ­ra­şa­cak ve bu da ban­ka­cı­lık sis­te­min­de bir ma­li kri­ze se­bep ola­cak.
Ni­te­kim kü­re­sel li­ki­di­te­nin kö­tü­leş­ti­ği ko­şul­lar Çin eko­no­mi­si­ne da­ha da bas­kı ya­pa­cak.
De­mem o dur ki, Çi­n’­in tem­po­su ya­vaş ya­vaş düş­me­ye baş­la­ya­cak. Za­man al­sa da her eko­no­mi gi­bi Çin eko­no­mi­si de bir gün rü­ya­dan kâbus­la uya­na­cak.