Çin, dünyanın en büyük parçacık hızlandırıcısı olması planlanan dev bilim projesini durdurma kararı aldı. Yaklaşık 100 kilometre uzunluğunda tasarlanan Dairesel Elektron-Pozitron Çarpıştırıcısı (CEPC), maliyet ve öncelik değişikliği nedeniyle ülkenin 2026–2030 dönemini kapsayan yeni beş yıllık planına dahil edilmedi.
BGR'nin haberine göre CEPC projesi, CERN'in 2012 yılında Higgs bozonunu keşfetmesinin ardından başlatıldı. Proje tamamlandığında, 27 kilometrelik uzunluğuyla dünyanın en büyük parçacık hızlandırıcısı olan CERN’deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nı (LHC) açık ara geride bırakacaktı.
ÖNCELİKLİ YATIRIMLAR ARASINDAN ÇIKTI
Pekin yönetimi, projeyi yeni kalkınma planında öncelikli yatırımlar arasına almadı. Bu durum, CEPC’nin daha az finansman ve kaynakla karşı karşıya kalacağı şeklinde yorumlandı. Projenin tahmini maliyetinin yaklaşık 5,1 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
Çin Yüksek Enerji Fiziği Enstitüsü'nden Wang Yifan da bu değişikliği doğruladı. Wang, CEPC için yeni bir teklifin 2030 yılında yeniden sunulmasının planlandığını açıkladı.
PROJEDEN ÇEKİLME SEBEBİ AÇIKLANDI
Haberde, Çin'in projeden çekilmesinin temel nedeninin yüksek maliyet ve kaynak gereksinimi olduğu ifade edilirken, Avrupa'da planlanan Gelecek Dairesel Çarpıştırıcı (FCC) projesinin hala masada olduğu vurgulandı. Çinli fizikçilerin, Avrupa'daki FCC projesi onaylanırsa bu çalışmalara dahil olabileceği belirtiliyor.
Mevcut LHC sisteminin 2040'lı yıllarda devre dışı bırakılması bekleniyor. FCC projesine Avrupa'da onay çıkması halinde, yeni hızlandırıcının inşasına 2030'lu yıllarda başlanması öngörülüyor ancak bunun için önce CERN üyesi ülkeler ve uluslararası ortakların projeye resmi onay vermesi gerekiyor.
