Sahra Çölü'nün güneyindeki Sahel bölgesine 2021 yılında salınan 500 çöl kaplumbağası, beş yıllık sürenin ardından çorak araziyi bitki örtüsüne kavuşturdu. Bölgeyi inceleyen araştırmacılar, uydu görüntülerinde daha önce ağaç dikme girişimlerinin sonuçsuz kaldığı alanlarda yeşil alanların oluştuğunu tespit etti.
KAPLUMBAĞALAR ÇÖL TOPRAĞINI NASIL DEĞİŞTİRDİ?
Gündüzleri 60 dereceyi aşan sıcaklıklar ve geceleri yaşanan sert düşüşler nedeniyle Sahel bölgesinde yağmur suyu hızla buharlaşıyor, tohumlar sertleşmiş toprakta çimlenemiyordu. Bölgeye bırakılan "Sulcata" türü kaplumbağalar, aşırı sıcaktan korunmak amacıyla yerin 10 ila 15 metre altına uzanan derin tüneller kazmaya başladı.
Kazı çalışmaları sırasında toprağın sert üst katmanının kırılması, yağmur suyunun derine sızmasını sağladı ve nemin toprakta uzun süre kalmasına imkan tanıdı. Gevşeyen toprağın etrafında oluşan mikro iklim sayesinde rüzgarla savrulan tohumlar zamanla çimlenerek filizlendi.
UYDU GÖRÜNTÜLERİNDE NE GÖRÜLDÜ?
Beş yıllık süreci kapsayan uydu fotoğrafları, çorak kum tabakasının yerini dağınık yeşil alanlara bıraktığını gösterdi. Bitki örtüsünün yayılmasıyla birlikte bölgeye böcekler, mikroorganizmalar, kuşlar ve küçük omurgalı canlılar yeniden geri döndü.
Ekoloji uzmanları, çevreyi fiziksel olarak dönüştüren kaplumbağaları "ekosistem mühendisleri" olarak tanımladı. Proje kapsamında hiçbir yapay sulama sistemi veya kimyasal toprak iyileştirici kullanılmadığı vurgulandı.
YENİDEN KAZANDIRMA PROJELERİ NASIL SONUÇ VERDİ?
Benzer bir çalışma Senegal'de yürütülen kaplumbağa yetiştirme ve doğaya salma programlarında da gözlemlendi. Doğaya salınan kaplumbağaların dördüncü yılın sonundaki hayatta kalma oranının yüzde 80'i aştığı rapor edildi.
Uzmanlar, hayvanların yaşam süreleri uzadıkça tünel ağlarının genişlediğini ve toprak üzerindeki olumlu etkilerinin arttığını bildirdi. Ancak bu yöntemin başarısının bölgesel yağış miktarı ve arazi yönetimi koşullarına bağlı olduğu ifade edildi.
