Dünyanın en kurak bölgelerinden biri olan Sahra Çölü'nün metrelerce altında, Kuzey Afrika'nın geçmişteki yağışlı iklim dönemlerinden kalma devasa bir yeraltı suyu rezervi bulunduğu ortaya çıktı. Bilim insanları, en derindeki suyun yaklaşık 1 milyon yıllık olduğunu belirlerken, bu kaynağın sınırsız olmadığını ve kontrolsüz kullanımın tükenme riski taşıdığını vurguladı.
TEK BİR YERALTI OKYANUSU DEĞİL
İngiliz Jeolojik Araştırma Kurumu'ndan Alan MacDonald liderliğinde yapılan araştırmaya göre, Afrika kıtasının altında yaklaşık 660 bin kilometreküp yeraltı suyu bulunuyor. En büyük rezervler Libya, Cezayir, Mısır ve Sudan'ın altındaki tortul akiferlerde yer alıyor.
Uzmanlar, bu suyun tek parça dev bir göl oluşturmadığını, kumtaşı kayalarının mikroskobik gözeneklerinde adeta ıslak bir sünger gibi depolandığını belirtti.
EN BÜYÜK REZERV NÜBYE AKİFERİ
Bölgenin en büyük yeraltı suyu kaynağı, Çad, Mısır, Libya ve Sudan'ın altına yayılan Nübye Kumtaşı Akifer Sistemi olarak gösteriliyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na göre bu yapı, dünyanın bilinen en büyük fosil su akiferi olma özelliğini taşıyor.
YAĞIŞLI DÖNEMLERİN MİRASI
Bilim insanlarına göre Kuzey Afrika, geçmişte yaşanan yağışlı dönemlerde bu akiferleri doldurdu. Yapılan uydu radar çalışmaları, Moritanya kıyılarında yaklaşık 520 kilometre uzunluğunda gömülü bir nehir yatağını ortaya çıkardı. Bölgenin son Afrika Nemli Dönemi ise 14 bin 700 ile 5 bin 500 yıl önce yaşandı.
SUYUN YAŞI HESAPLANDI
Araştırmalarda kullanılan radyoaktif izotop analizleri, Nübye Akiferi'ndeki bazı suların 20 bin ila 49 bin yıllık olduğunu, Mısır'ın Batı Çölü'ndeki en derin suların ise yaklaşık 1 milyon yıldır yeraltında bulunduğunu gösterdi.
KONTROLSÜZ KULLANIM TEHLİKESİ
Uzmanlar, çölün günümüzde aldığı yağışın çekilen suyu yenilemeye yetmediğini belirtiyor. Bu nedenle fosil yeraltı suyunun kullanımı, yenilenemeyen bir kaynağın tüketilmesi anlamına geliyor. Aşırı su çekiminin kuyuları kurutabileceği, maliyetleri artırabileceği ve tatlı suya tuzlu su karışmasına neden olabileceği ifade edildi.
Bu nedenle Çad, Mısır, Libya ve Sudan, ortak yeraltı suyu kaynaklarının sürdürülebilir şekilde kullanılabilmesi için birlikte hareket ediyor.
