Suudi Arabistan çölünün altında bulunan Umm Jirsan lav tüpü sistemi, bölgedeki kadim yaşam tarzına dair en kapsamlı kanıtları sundu. Griffith Üniversitesi Avustralya İnsan Evrimi Araştırma Merkezi öncülüğünde gerçekleştirilen projede, yer altı tünellerinin binlerce yıl boyunca göçebe topluluklar ve çobanlar için stratejik bir sığınak olarak kullanıldığı belirlendi.
LAV TÜNELLERİ BULUNDU
Bilim insanları, Arabistan'ın sert iklimi ve erozyon nedeniyle yüzeyde yok olan arkeolojik izlerin, yer altındaki lav tünellerinde korunduğunu saptadı. Medine'nin 125 kilometre kuzeyinde yer alan devasa tünel sisteminde yapılan incelemeler, Neolitik dönemden itibaren insanların bu bölgeye düzenli olarak geri döndüğünü kanıtladı. Uzmanlar, bu yeraltı yapılarının vahalara giden hayvancılık yolları üzerinde kritik bir durak noktası olduğunu ifade ediyor.
KAYA RESİMLERİ GÖÇEBE YAŞAMI DOĞRULUYOR
Lav tünellerinin duvarlarında bulunan kaya resimlerinde sığır, koyun, keçi ve köpek figürlerinin tasvir edildiği görüldü. Dr. Matthew Stewart, bu bulguların bölgede gelişen hayvancılık faaliyetlerine dair nadir bir bakış açısı sunduğunu belirtti. Mağara içerisinde bulunan hayvan kalıntıları ve tasvirler, binlerce yıl öncesine dayanan hayvancılık odaklı göçebe yaşam tarzını bilimsel verilerle destekledi.
ARABİSTAN ARKEOLOJİSİNDE BİR İLK
Profesör Michael Petraglia, çalışmanın Suudi Arabistan'daki lav tünelleri üzerine yapılan ilk derinlemesine ve disiplinlerarası araştırma olduğunu vurguladı. Yeraltı sit alanlarının Kuvaterner bilimi için küresel öneme sahip olduğunu belirten uzmanlar, Umm Jirsan keşfinin Arabistan Yarımadası'nın kadim geçmişine dair yeni bir pencere açtığını kaydetti.
