Sahel bölgesinde çölleşme ve kuraklıkla mücadele eden Nijerli çiftçiler, toprağı yeniden canlandırmak için asırlık bir yerel yönteme sarıldı. 'Zai' adı verilen geleneksel çukur açma tekniği sayesinde, yağmur suyunu alamayacak kadar sertleşmiş çorak araziler yeniden üretime kazandırılıyor.
İklim krizinin etkilerini en ağır şekilde hisseden Nijer’de tarım arazilerinin verimsizleşmesi üzerine harekete geçen çiftçiler, kurak sezonda toprağa 20-30 santimetre genişliğinde küçük çukurlar açıyor. İçerisine organik gübre ve kompost yerleştirilen bu çukurlar, ilk yağmurlarla birlikte hem nemi hem de besin maddelerini tek bir noktada topluyor.
TOPRAĞI DOĞAL YOLDAN HAVALANDIRIYOR
Yöntemin en dikkat çekici yanı ise doğanın gücünden faydalanılması. Çukurlara konulan organik maddelerin bölgedeki termitleri çekmesiyle, böceklerin açtığı mikro tüneller toprağın derinliklerine suyun sızmasını sağlıyor ve toprağı doğal olarak havalandırıyor. Böylece toprağın su tutma kapasitesi artarken, tohumlar için ideal bir büyüme ortamı oluşuyor.
DÜŞÜK MALİYETLİ VE YÜKSEK VERİMLİ BİR ÇÖZÜM
Maliyetinin neredeyse sıfır olması ve ağır sanayi ekipmanları gerektirmemesi nedeniyle hızla yayılan Zaï yöntemi, Sahel genelinde binlerce hektarlık verimsiz araziyi yeniden tarıma kazandırdı. Bölge halkı, bu basit ama etkili yöntem sayesinde hem gıda güvenliğini sağlıyor hem de çölleşmeye karşı doğa dostu bir direnç geliştiriyor.
Uzmanlar, Zai tekniğinin iklim değişikliğiyle mücadele eden diğer kurak bölgeler için de örnek bir "yerel adaptasyon" modeli olduğunu vurguluyor.
