Antalya'da düzenlenen COP31 Zirvesi kapsamında dünya liderleri, çarşamba günü yapacakları konuşmalarla iklim alanındaki önceliklerini kamuoyuna duyuracak.
Akdeniz kıyısındaki Antalya'da yaklaşık 200 ülkeden delegelerin bir araya geldiği zirvede liderler, küresel enerji kullanımında elektriğin payını artıracak bir plan üzerinde uzlaşmaya varmayı ve fosil yakıtlardan uzaklaşma yönündeki duraksayan süreçleri yeniden canlandırmayı hedefliyor.
Konferans; küresel sera gazı emisyonlarının düşüş göstermediği, savaşların, enflasyonun ve diğer krizlerin siyasi gündemi meşgul ettiği bir dönemde zor sorulara yanıt bulmayı amaçlıyor.
'ANTALYA'DA ANAHTAR KELİME: UYGULAMA'
Geçtiğimiz ay yayımlanan bir Birleşmiş Milletler raporu, dünyanın Paris Anlaşması kapsamında iklim değişikliğinin en kötü etkilerini önlemek amacıyla belirlenen 1,5 santigrat derecelik ısınma sınırını aşma yolunda ilerlediğini ortaya koydu.
2015 Paris İklim Konferansı'na başkanlık eden ve eski COP başkanlarından oluşan danışma kuruluna liderlik eden eski Fransa Başbakanı Laurent Fabius, liderlerin yapacağı konuşmaların müzakerelere siyasi bir ivme kazandırabileceğini belirtti.
Fabius, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Bu, liderlerin bazı duyurular yapması ve bu kez daha da önemlisi, bunları nasıl uygulayacaklarını açıklamaları için bir fırsat; çünkü Antalya'daki anahtar kelime uygulama." dedi.
COP31 programına göre devlet ve hükümet başkanlarının da dahil olduğu çok sayıda dünya lideri, çarşamba öğleden sonra başlayacak seri konuşmalarını perşembe günü boyunca sürdürecek.
DÜNYA LİDERLERİ BİR ARAYA GELİYOR
Çarşamba günkü oturumlarda konuşması beklenen isimler arasında ekim ayı sonunda yeniden seçilen ve geçen yılki iklim görüşmelerine ev sahipliği yapan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva yer alıyor.
Ayrıca Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Zheng ve Marshall Adaları Cumhurbaşkanı Hilda Heine de çarşamba günü konuşma yapacak liderler arasında bulunuyor.
Tarihsel olarak dünyanın en büyük emisyon kaynağı olan ABD ise küresel ısınmayı "bir aldatmaca" olarak niteleyen Başkan Donald Trump'ın 2025'te göreve dönmesinin ardından ülkeyi iklim iş birliğinden çekmesi sebebiyle zirveyi üst üste ikinci yıl boş geçiyor.
HEDEF: ELEKTRİFİKASYON
Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, konferansa katılan ülke temsilcilerine nihai anlaşmanın merkezine fosil yakıtların geride bırakılması ve elektriğin öne çıkması, diğer adıyla elektrifikasyon hedefinin yerleştirilmesi yönünde çağrıda bulunuyor.
Eleştirmenlerin küresel ısınmayı durdurmada yetersiz kalabileceğini ifade ettiği bu teklif, şu anda beşte birin biraz üzerinde seyreden elektriğin toplam küresel enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarmayı öngörüyor.
Böylece araçlar, fabrikalar ve binalardan kaynaklanan sera gazı salımlarının teorik olarak azaltılması amaçlanıyor.
Ancak söz konusu öneride, üretilecek yeni elektriğin temiz enerji kaynaklarından sağlanmasını zorunlu kılan bir koşul yer almıyor ve dünya hükümetleri kömür, petrol ile gaz gibi fosil yakıtlardan çıkışa ilişkin kapsamlı bir planı henüz netleştirebilmiş değil.
GUTERRES'TEN 'TAKVİM' ÇAĞRISI
Salı günü konferansta konuşan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, ülkelere geçiş süreci için bağlayıcı ve net takvimler hazırlama çağrısında bulundu.
Guterres, "Fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecine tabu ya da çözülemez bir mesele muamelesi yapmayı bırakmanın zamanı çoktan geldi." ifadelerini kullandı.
Brezilya'da gerçekleştirilen bir önceki COP zirvesinde, fosil yakıtlara olan bağımlılığın azaltılmasına dönük küresel bir plan üzerinde mutabakat sağlanamamıştı.
Buna karşın Brezilya COP başkanlığı, bu yaklaşımın iklim müzakerelerinin merkezinde kalmasını sağlamak amacıyla son haftalarda bir yol haritası paylaştı.
Hazırlanan yol haritası, ülkelerin öncelikle 2028 yılına kadar enerji sistemlerini planlayıp değerlendirmesini, ardından 2031 yılından itibaren fosil yakıt arzını azaltmak için birlikte hareket etmesini talep ediyor.
