Geri dönüşüm tesislerinde uygulanan yeni teknolojiler sayesinde, tonlarca elektronik atık içindeki değerli madenler ekonomiye kazandırılıyor. Öyle ki, bazı özel bileşenlerin sadece 1 kilogramından tam 2 gram saf altın elde edilebiliyor.

ŞEHİR ÇÖPLÜKLERİNDE GİZLİ HAZİNE

Geleneksel madencilikte bir gram altın elde etmek için tonlarca toprağın kazılması gerekirken, modern teknoloji rotayı çöplüklere çevirdi. "Kentsel madencilik" olarak adlandırılan bu yeni sektörde, ömrünü tamamlamış elektronik cihazlar devasa ayrıştırma tesislerine gönderiliyor. Akıllı telefonların ana kartlarından bilgisayar işlemcilerine kadar pek çok parça, iletkenliği artırmak amacıyla kullanılan yüksek saflıkta altın ve gümüş içeriyor. Uzmanlar, özellikle eski nesil işlemcilerin ve askeri düzeydeki devre kartlarının bir kilogramından elde edilen 2 gramlık altın veriminin, doğadaki altın madenlerinden elde edilen verimden kat kat daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor.

SAFLAŞTIRMAK EMEK GEREKTİRİYOR

Çöpten altına giden süreç, sadece parçaları parçalamaktan ibaret değil; oldukça karmaşık ve hassas kimyasal adımları içeriyor. Toplanan atıklar ilk aşamada türlerine göre sınıflandırılıyor ve ardından yüksek teknolojili değirmenlerde toz haline getiriliyor. Bu noktadan sonra devreye giren hidrometalürjik ve pirometalürjik yöntemlerle, plastik ve diğer değersiz metaller arındırılırken, altın ve platin gibi asil metaller özel asit banyolarında çözülüyor. Son aşamada ise elektroliz yöntemiyle ayrıştırılan altın, yüzde 99,9 saflıkla külçelere dönüştürülmeye hazır hale getiriliyor. Bu yöntem sadece ekonomik kazanç sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda doğayı ağır metal kirliliğinden de koruyor.

ÇEVREYE FAYDASI VAR

Dünya genelinde her yıl milyonlarca ton elektronik atığın sadece küçük bir kısmının geri dönüştürülebildiği gerçeği, bu sektörün potansiyelini daha da netleştiriyor. Bir ton akıllı telefon anakartından elde edilen altın miktarının, bir ton altın cevherinden çıkarılandan 80 kat daha fazla olması, yatırımcıların iştahını kabartıyor. Sektör temsilcileri, bireylerin evlerinde atıl vaziyette beklettiği eski cihazların aslında "ev tipi birer maden" olduğunu vurgulayarak, bu ürünlerin doğru geri dönüşüm kanallarına teslim edilmesinin milli ekonomiye milyarlarca liralık katkı sağlayacağının altını çiziyor.

GELECEĞİN MESLEKLERİNDEN

Sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda hızla büyüyen geri dönüşüm tesisleri, gelecekte hammadde krizinin en büyük panzehiri olarak görülüyor. Bakır, paladyum, gümüş ve altın gibi stratejik metallerin döngüsel ekonomiye kazandırılması, hem karbon ayak izini azaltıyor hem de dışa bağımlılığı düşürüyor. Uzmanlar, vatandaşları uyarıyor: Çöp konteynerine attığınız eski bir tablet, sadece bir atık değil, işlenmeyi bekleyen parlak bir külçenin parçası olabilir.