Rusya Bilimler Akademisi Özel Astrofizik Gözlemevi’ne bağlı RATAN-600 radyo teleskobu, kendine has dairesel tasarımı ve hareketli panel sistemiyle uzaydan gelen elektromanyetik dalgaları kaydetmeyi sürdürüyor. Sovyet döneminde inşa edilen 22 bin metrekarelik tesis; Güneş, yıldızlar ve uzak galaksilerden gelen sinyalleri inceliyor.
576 METRELİK AYARLANABİLİR METAL HALKA
Teleskobun ismi proje ölçeğine atıfta bulunurken, fiziksel halkasının çapı 576 metredir. Alışılagelmiş tek parça çanak antenlerin aksine RATAN-600, içi boş bir alanı çevreleyen 895 adet hareketli metal panelden (11,4 m yükseklik, 2 m genişlik) oluşuyor. Merkezdeki boş alanda ise raylar üzerinde konumlandırılabilen alıcı kabinleri ve ikincil yansıtıcılar yer alıyor.
SABİT HALKA MİMARİSİ İLE ÇALIŞIYOR
Tesis, bütünsel olarak dönmek yerine sabit halka mimarisiyle çalışır. Gözlem yapılacak yöne göre ilgili sektördeki paneller belirli bir açıyla eğilerek gelen dalgaları raylar üzerindeki alıcı kabinlerine odaklıyor. Gözlemlerin büyük kısmı, Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sayesinde gök cisimlerinin teleskobun görüş alanından geçmesiyle gerçekleştiriliyor. Dört ana sektöre ayrılan yapının güney bölümünde, gözlem kapasitesini artıran düz bir yansıtıcı panel de bulunuyor.
7 FARKLI BANTTA VERİ TOPLUYOR
İnsan gözünün göremediği radyo frekanslarını kaydeden teleskop; 1.25 ile 22.3 gigahertz arasındaki 7 farklı bantta veri topluyor. Bilim insanları, bu farklı frekanslardaki eş zamanlı ölçümleri karşılaştırarak blazarlar ve aktif galaksi çekirdekleri gibi kozmik kaynakların enerji değişimlerini analiz eder. Son derece zayıf dalgaların yakalanabilmesi için 895 panelin her birinin konum hassasiyeti sürekli kontrol ediliyor.
