Çin tarafından yönetilen özerk ekonomik bölge Hong Kong’un demokrasi yanlısı medya patronu Jimmy Lai, ulusal güvenliğe karşı komplı kurduğu suçlamalarıyla 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Çin hükümeti tarafından kapatılan Apple Daily gazetesinin kurucusu 78 yaşındaki Lai, dolandırıcılık suçlamasıyla ayrı bir hapis cezasını çekmek üzere beş yıldan fazla bir süredir tutuklu bulunuyor.
20 yıllık hapis cezası, 2020 yılında yürürlüğe giren ulusal güvenlik yasası kapsamında verilen en uzun ceza oldu ve Kasım 2024'te devlet iktidarını yıkmak için komplo kurmaktan suçlu bulunan eski hukuk profesörü ve aktivist Benny Tai'ye verilen 10 yıllık hapis cezasını aştı.
Lai, vatana ihanet ve yabancı güçlerle iş birliği yapmak suçlarından hüküm giydi. Kızı Claire Lai, babasının giderek kötüleşen sağlığına dikkat çekti.
20 yıllık hapis cezasının "yürek burkan bir gaddarlık" olduğunu söyledi. Claire Lai, “babam parmaklıklar ardında bir şehit olarak ölebilir" dedi.
Uluslararası insan hakları örgütleri ve basın kuruluşları, Lai’ye verilen bu ağır cezayı Hong Kong'daki basın özgürlüğünün tamamen çöküşü olarak nitelendirdi.
'FİİLEN İDAM CEZASI'
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), bu süreyi fiilen bir idam cezası olarak değerlendirdi.
Örgüt yaptığı açıklamada “Bu büyüklükte bir ceza hem zalimce hem de son derece adaletsizdir. Lai’nin yıllarca süren zulmü, Çin hükümetinin bağımsız gazeteciliği ezme ve Komünist Parti’yi eleştirmeye cesaret eden herkesi susturmak için kullandığı baskıyı göstermektedir" denildi.
Hükümet yetkilileri ise yargı sürecini savunarak kararın adaleti tesis ettiğini ileri sürdü. Hong Kong İcra Kurulu Başkanı John Lee, mahkemenin kararını "son derece memnuniyet verici" bulduğunu ifade etti.
Güvenlik birimleri, Lai’nin sağlık durumuna dair iddiaların abartılı olduğunu savundu. Cezayı değerlendiren Lee, “Jimmy Lai’nin suçları aşırı derecede iğrenç ve kötü. Onun 20 yıllık ağır hapis cezası, hukukun üstünlüğünü kanıtlamakta, adaleti savunmakta ve derin bir memnuniyet uyandırmaktadır" diye konuştu.
DEMOKRASİ SAVUNUCULUĞUNDAN HÜCRE HAPSİNE
Jimmy Lai, çocuk yaşta sığındığı Hong Kong'da demokrasi hareketini destekleyen Apple Daily gazetesini kurmuştu.
Gazete, 2020 yılında yürürlüğe giren ulusal güvenlik yasasının ardından kapatılmaya zorlanmıştı. Çin devlet medyası ise Lai’yi bir "vatan haini" olarak tanımladı.
2020 yılının sonundan beri hücre hapsinde tutulan Lai’nin ailesi, dişlerinin çürüdüğünü ve aşırı kilo kaybettiğini bildirdi.
Ulusal güvenlik davaları için özel seçilen hakimler, karar metninde Lai’nin Çin Komünist Partisi’ne olan nefretinin onu "dikenli bir yola" soktuğunu yazdı.
Lai ile birlikte yargılanan sekiz sanık da hapis cezalarına çarptırılırken, uluslararası toplumda müzakere umutları devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın da Lai’nin serbest bırakılmasını gündeme getirdiği belirtiliyor. Hong Kong’da Özgürlük Komitesi Başkanı Mark Clifford, davanın hukuk dışılığını vurgulayarak şu çağrıyı yaptı: “Lai’ye ve altı meslektaşına verilen ağır cezalar, Çin’in Hong Kong’daki hukukun üstünlüğüne yönelik ilgisizliğini pekiştirmektedir. İngiliz hükümetinin Lai’yi insani gerekçelerle kurtarmak için çabalarını iki katına çıkarması gerekmektedir.”
