Çinli bilim insanları gen düzenleme teknolojisi üzerinde yaptıkları çalışmalar ile patlamış mısır ile benzerlik gösteren tada sahip bir domates üretmeyi başardı. Yeni üretilen bu domates çeşidi ile nakliye ve depolama süreçlerinde domatesin bozulmasının önüne geçmeyi planlıyor.

İLK OLAĞANÜSTÜ DOMATES

Mutfaktaki kullanım alanlarının geniş olması, kendine has lezzeti ve tariflerdeki pratik etkisi sayesinde domates dünyada en çok tüketilen sebzelerden biri konumunda.  Özellikle doğal kokusu sayesinde sıklıkla alıcı bulan domatesin en büyük dezavantajı ise dalından koparıldığı andan itibaren uğradığı metabolik değişimler nedeniyle tadını ve kokusunu kaybetmeye başlaması. 

Bu değişim en yoğun şekilde ise nakliye ve depolama sürecinde gözlemleniyor. Böylelikle domates tarladan toplandığında çekici bir koku ve yoğun bir lezzet barındırırken mutfaklara geldiğimde saman gibi bir aromaya kadar düşüyor. 

İKİ KİLİT GEN DEĞİŞTİ

Bilim insanları CRISPR/Cas9 isimli gen düzenleme teknolojisinden yardım alarak domatesin sahip odluğu iki kilit geni değiştirdi. Bu sayede dünyanın ilk 'olağanüstü aromatik domates bitkileri' üretilmiş oldu. 

Araştırma kapsamında bilim insanları domatesin içerisindeki betain aldehit dehidrogenaz 2 (BADH2) adlı geni kesintiye uğratmayı başardı. Araştırmada bu genin ortadan kalkması ile patlamış mısır benzeri aromanın gelişmesini sağlayan 2-asetil 1-pirolin 2-AP isimli doğal bileşik birikmeye başladı.

Daha sonra ise bilim insanları domateste BADH2 formlarını taramaya başladı. Bu aşamada SIBADH1 ve SIBADH2 isimli iki varyanta denk gelindi. Bu iki varyant da devre dışı bırakıldı. Bu durum ise 2-AP birikimini önemli ölçüde artırmaya başladı. 

BELİRGİN BİR FARK YOK

Araştırmacılar mutant bitkilerin yabani türlere kıyasla ne kadar ayrıştığını da ele aldı. Bu çalışmaya göre çiçeklenme zamanı, bitkinin boyu, ağırlığı ya da içerisindeki doğal şeker ve vitaminlerin yabani tiplere göre belirgin bir fark ile ortaya çıkmadığı saptandı. 

Bilim insanları tarafından yapılan açıklamalara göre bu mutant türler sayesinde verimlilik bakımından kayba uğramamış ve lezzeti korunmuş sebze ve meyveler elde edilebilir.