Bulgaristan'da yüzyıllardır sürdürülen sıra dışı bir düğün geleneği görenleri şaşırtıyor. Kış aylarında düzenlenen kutlamalarda gelinin yüzü beyaz boyayla kaplanıp renkli süslerle işlenirken, ailenin hazırladığı çeyiz de köy halkının görebileceği şekilde sergileniyor.
Pomak düğünü olarak bilinen bu gelenek, Bulgaristan'ın yanı sıra Yunanistan ve Türkiye'de de yaşayan Müslüman Pomak topluluğunun kültürel mirasının önemli bir parçasını oluşturuyor. Özellikle Rodop Dağları'ndaki Ribnovo köyünde yaşatılan törenler, alışılmışın dışındaki ritüelleriyle dikkat çekiyor.
Düğünler genellikle iki veya üç gün sürüyor. Kutlamalar çoğunlukla kış aylarında yapılıyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri, Bulgaristan'ın farklı bölgelerinde ve yurt dışında çalışan aile üyelerinin bu dönemde köylerine dönebilmesi. Geleneksel müzikler, danslar ve büyük ziyafetlerle devam eden düğünlere yalnızca aileler değil, köy halkının tamamı katılıyor.
Törenin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise gelinin çeyizinin sergilenmesi. Ailenin hazırladığı çeyiz, herkesin görebilmesi için evin önüne çıkarılıyor. Böylece düğün, yalnızca iki kişinin evliliğini değil, ailelerin ve bütün köyün bir araya geldiği büyük bir kutlamayı da temsil ediyor.
Gelinin yüzü neden beyaz boyayla kaplanıyor?
Ribnovo düğünlerini diğerlerinden ayıran en belirgin gelenek, gelinin yüzünün beyaz bir tabakayla kaplanarak süslenmesi. Gelina adı verilen bu ritüel, düğünün ikinci gününde gerçekleştiriliyor.
Yaşlı kadınlar tarafından hazırlanan gelinin yüzüne önce kalın bir beyaz krem tabakası sürülüyor. Ardından yüzü, çoğunlukla çiçek motifleri oluşturan pullar ve parlak süslerle işleniyor. Böylece gelin, oldukça dikkat çekici ve geleneksel bir görünüme kavuşuyor.
Gelin bu sırada renkli iplikler, çiçekler ve eşarplarla süslenmiş geleneksel kıyafetini giyiyor. Gözlerini kapalı tutuyor ve yüzünü bir duvakla örtüyor. Bu ritüelin, genç kızlıktan evlilik hayatına geçişi simgelediğine inanılıyor. Bazı yerel inanışlara göre yüzün özel şekilde süslenmesi, gelini kötü ruhlardan ve büyülerden de koruyor.
Gelin, yeni evine gözleri kapalı gidiyor
Hazırlıkların tamamlanmasının ardından gelin, davetlilerin karşısına çıkarılıyor. Daha sonra köy sokaklarından geçirilerek müstakbel eşinin evine götürülüyor. Bu yolculuk sırasında gözleri kapalı kalıyor.
Gelin, yeni evine ulaştıktan ve kendisi için düzenlenen özel ritüel tamamlandıktan sonra gözlerini açabiliyor. Bu an, genç kızın ailesinin evinden ayrılarak yeni bir hayata adım atmasını simgeliyor.
Ribnovo'da bugün de sürdürülen bu gelenek, Pomak toplumunun kültürel kimliğinin en önemli sembollerinden biri olarak kabul ediliyor. Köy halkı, kuşaktan kuşağa aktarılan düğün ritüellerini koruyarak geçmişle bugün arasındaki bağı yaşatmaya devam ediyor.
