Çin’in Yunnan eyaletinde, Wumeng Dağları’nın arasındaki sarp bir vadide konumlanan Yanjin, görenleri gerçekliğinden şüphe ettirecek bir mimari yapıya sahip. Guan Nehri’nin her iki yanına ince bir şerit halinde dizilen binalar, yatayda genişleme imkanı olmadığı için gökyüzüne doğru yükseliyor. Şehrin en geniş noktası 300 metre iken, en dar yeri yalnızca 30 metre olarak ölçülüyor.
NEHİR ÜZERİNDE YÜKSELEN AYAKLI EVLER
Yanjin’deki yapıların en dikkat çekici özelliği, binaların nehir yatağına çakılan devasa beton ayaklar üzerine inşa edilmiş olmasıdır. Bu mimari tercih hem alan tasarrufu sağlıyor hem de yaz aylarında yaşanan ani sel baskınlarına karşı binaları koruyor. Nehir boyunca yaklaşık beş kilometre uzanan şehirde, bazı sokaklarda karşılıklı binalar arasındaki mesafe o kadar az ki, pencerelerden el uzatılarak komşularla temas kurmak mümkün hale geliyor.
ULAŞIM YER ALTINDAKİ DEV TÜNELLERLE SAĞLANIYOR
Şehrin zorlu topoğrafyası, geleneksel karayolu ulaşımını neredeyse imkansız kılıyor. Bu sorunu çözmek için Neikun Demiryolu hattı, şehrin tam altından geçen 1800 metre uzunluğundaki Yanjin No. 1 Tüneli ile şehri birbirine bağlıyor. Uçurum kenarında bulunan Yanjin North İstasyonu, bölge halkının dış dünyayla bağlantısını sağlayan ana nokta konumunda. Ulaşım maliyetlerinin otobüs fiyatlarıyla yarışması, yerel halkın bu yer altı hattını yoğun şekilde kullanmasını sağlıyor.
ANTİK İPEK YOLU’NUN STRATEJİK KAPISI
Geçmişte "Sichuan-Yunnan Kapısı" olarak anılan bölge, Antik Güney İpek Yolu’nun en önemli duraklarından biriydi. Qin Hanedanı döneminden kalan tarihi yollar ve Bo halkına ait uçurum tabutları gibi arkeolojik kalıntılar, şehrin sadece mimari bir merak konusu değil, aynı zamanda tarihi bir hazine olduğunu kanıtlıyor. Nüfus baskısını hafifletmek amacıyla 2015 yılında kurulan Shuitian Yeni Yerleşim Alanı ise kentin modernleşen yüzünü temsil ediyor.
ALASKA’NIN TEK BİNADA YAŞAYAN KASABASI
Sınırlı yaşam alanı denilince dünyadaki bir diğer çarpıcı örnek ise Alaska’daki Whittier kasabası olarak öne çıkıyor. Anchorage’a 100 kilometre mesafedeki bu kasabanın neredeyse tüm nüfusu, Begich Towers adı verilen tek bir dev binada yaşıyor. Kasabaya ulaşım gece saatlerinde kapanan 4 kilometrelik bir dağ tüneliyle sağlanırken, tünel kapandığında yerleşimin dış dünyayla bağı tamamen kesiliyor.
Binanın içinde marketten postaneye, noterden okula kadar bir şehrin ihtiyacı olan her şey mevcut olduğu için kasaba sakinleri sert kış aylarında binadan hiç çıkmadan tüm ihtiyaçlarını asansörle farklı katlara inerek karşılayabiliyor. Gerek Çin’deki nehir üzerine kurulu Yanjin, gerekse Alaska’daki tek binaya sığan Whittier, doğanın zorlu şartlarına karşı geliştirilen en ilginç yerleşim modelleri olarak dikkat çekiyor.
