Söz konusu gemi, Lord Elgin’e ait Mentor adlı bir gemi olup Kythira Adası’nın güneydoğusunda batmıştı. Gemi, Thomas Bruce tarafından Akropol kalıntılarından alınan heykelleri Birleşik Krallık’a taşımak amacıyla kullanılıyordu. Açıklamada, taşınan eserlerin Atina’daki Akropol alanından çıkarıldığı ve bu alanın şehrin en önemli yapılarından bazılarını barındırdığı belirtildi.

Akropol, özellikle şehrin koruyucu tanrıçası Athena’ya adanmış Parthenon tapınağıyla biliniyor. Lord Elgin’in taşıdığı heykeller, ağırlıklı olarak Yunan mitolojisinden sahneleri, özellikle Athena’nın doğumunu tasvir ediyordu.

Yeni bulunan mermer parçanın doğrudan Parthenon’a mı yoksa Akropol içindeki başka bir yapıya mı ait olduğu ise henüz kesinlik kazanmış değil.

Geminin batmasının ardından Elgin, sünger dalgıçlarını enkaza göndererek birçok heykelin kurtarılmasını sağladı. Bu eserler daha sonra 1816 yılında British Museum’a satıldı ve günümüze kadar burada kaldı. Günümüzde ise arkeologlar 2009 yılından bu yana gemi kalıntıları üzerinde modern kazılar yürütüyor.

Zamanla büyük ölçüde parçalanmış olan gemiden şimdiye kadar 19. yüzyıla ait çeşitli nesneler de çıkarıldı; bunlar arasında bir satranç takımı da bulunuyor. Son kazılarda ayrıca geminin bakır kaplama parçaları ile mürettebat tarafından kullanıldığı düşünülen kil bir ocak kalıntısı keşfedildi.

Yeni bulunan antik eser, alt kısmında bir çıkıntı bulunan üçgen biçimli mermer bir blok olarak tanımlanıyor. Yaklaşık 9,3 x 4,7 santimetre boyutlarındaki parçanın, Akropol’deki başka bloklara bağlanmış olduğu ve muhtemelen Parthenon yapısının bir bölümüne ait olabileceği ifade ediliyor.

Lord Elgin’in heykelleri taşıdığı dönemde Yunanistan, Osmanlı İmparatorluğu’nun kontrolü altındaydı. Elgin, eserleri taşımak için Osmanlı yetkililerinden izin aldığını savundu. Ancak Yunanistan, gerekli iznin bulunmadığını ve ülkenin o dönemde işgal altında olduğunu belirterek eserlerin iadesini talep ediyor.

British Museum ise eserleri iade etmeyi reddetti. Buna rağmen 2021 yılından itibaren müze ile Yunan hükümeti arasında iade ihtimali üzerine görüşmeler yapıldığı bildirildi ancak henüz bir anlaşmaya varılamadı. Birleşik Krallık yasalarının müzenin koleksiyonundan eser çıkarmayı engellemesi, süreci zorlaştıran başlıca unsurlardan biri olarak gösteriliyor.

Yetkililer, gemi enkazından çıkarılan yeni buluntuların korunması ve bilimsel analiz çalışmalarının halen devam ettiğini açıkladı.