Binghamton Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, ekran görüntüsü alma alışkanlığının hafıza üzerindeki etkisi yedi ayrı deneyle incelendi. Memory & Cognition dergisinde yayımlanan sonuçlar, ekran görüntüsü alınan içeriklerde hatırlama performansının düştüğünü gösterdi.
EKRAN GÖRÜNTÜSÜ ALANLAR DAHA AZ HATIRLADI
Araştırma kapsamında katılımcılara farklı sanat eserlerinin görüntüleri gösterildi. Bazı görsellere yalnızca bakmaları, bazılarının ise telefonlarıyla ekran görüntüsünü almaları istendi. Daha sonra katılımcıların gördükleri içerikleri ne kadar hatırladıkları ölçüldü.
Sonuçlarda ekran görüntüsü alınan görsellerin, yalnızca bakılanlara kıyasla daha kötü hatırlandığı görüldü. Üstelik bazı katılımcılar hangi içeriklerin ekran görüntüsünü aldıklarını hatırlamakta da zorlandı.
Araştırmacılar deneyleri farklı koşullarda tekrarladı. Katılımcılardan bazı testlerde içerikleri özellikle akıllarında tutmaları istendi ancak sonuç değişmedi. Ekran görüntüsü alınan içeriklerde hatırlama performansı yine daha düşük kaldı.
TELEFONA KAYDEDİNCE HAFIZAYA DAHA AZ GÜVENİYORUZ
Araştırmacılar bu durumun nedenlerinden birini “bilişsel yükü azaltma” olarak açıklıyor. Bir bilgi telefona kaydedildiğinde kişi, gerektiğinde yeniden ulaşabileceğini bildiği için bilgiyi zihninde tutmaya daha az ihtiyaç duyabiliyor.
Benzer durum fotoğraf çekerken de ortaya çıkabiliyor. Daha önce yapılan araştırmalarda hem fotoğraf çekmenin hem de ekran görüntüsü almanın, yalnızca bakmaya kıyasla bazı içeriklerin daha az hatırlanmasıyla ilişkili olduğu görüldü.
Ancak araştırmanın sonuçları, ekran görüntüsü alan herkesin kalıcı olarak unutkanlaşacağı anlamına gelmiyor. Ortaya çıkan etki, ekran görüntüsü alınan bilginin o anda hafızaya daha zayıf kaydedilmesi ve sonradan daha zor hatırlanmasıyla ilgili.
Kaydedilen görüntülere daha sonra tekrar bakmak ise farklı bir sonuç doğurabiliyor. Ekran görüntüsü yeniden incelendiğinde dijital kayıt hatırlamaya yardımcı olabiliyor. Araştırma, özellikle ekran görüntüsü alıp bir daha bakmama alışkanlığının, bilgiyi zihinde tutma konusunda beklenen faydayı sağlamayabileceğini ortaya koyuyor.
