Elektrikli araçlara geçiş sürecinde frene basılması, küresel otomotiv endüstrisinde milyarlarca dolarlık değer kaybına yol açtı. Financial Times’ın haberine göre özellikle ABD’de iklim politikalarında yaşanan yön değişikliği, üreticileri elektrikli modellere ilişkin yatırım ve ürün planlarını köklü biçimde gözden geçirmeye itti. Benzinli motorlardan en hızlı uzaklaşan şirketler ise bu dönüşten en fazla etkilenenler oldu.
STELLANTIS'TEN 26 MİLYAR DOLARLIK KARŞILIK
Stellantis, bazı tamamen elektrikli modellerini iptal ederken ABD’de popüler 5,7 litrelik “Hemi” V8 motorunu yeniden üretim programına aldı. Şirket bu adımlar kapsamında 26 milyar dolarlık karşılık ayırdığını açıkladı. Ayrıca Avrupa’daki bazı modeller için dizel motorların geri getirileceği duyuruldu. Açıklamanın ardından hisselerde yaşanan satış dalgası şirketin piyasa değerini yaklaşık 6 milyar dolar azalttı.
Peugeot, Fiat ve Jeep markalarını bünyesinde barındıran Stellantis, daha önce Avrupa’daki binek araç satışlarının tamamını 2030’a kadar elektrikliye dönüştürmeyi, ABD’de ise elektrikli araç payını yüzde 50’ye çıkarmayı hedefliyordu.
ABD’de elektrikli araç teşviklerinin kaldırılması ve Başkan Donald Trump’ın emisyon düzenlemelerini daha da gevşetme yönündeki tutumu, sektörde beklentilerin aşağı çekilmesine yol açtı. Buna göre elektrikli araçların ABD yeni araç pazarındaki payının önümüzdeki yıllarda yüzde 5 civarında kalması bekleniyor. Bu oran mevcut seviyenin yaklaşık yarısına işaret ediyor.
FORD VE ÜRETİCİLERDEN MİLYARCA DOLARLIK YAZILIM
Ford Motor Company, elektrikli F-150 pick-up projesini sonlandırmasının ardından 19,5 milyar dolarlık değer düşüklüğü açıkladı. Volkswagen, Volvo Cars ve Polestar da son bir yılda elektrikli araç programlarında ciddi kayıplar bildirdi.
Bernstein analisti Stephen Reitman, birçok üreticinin Tesla’nın ABD’de yarattığı erken dönem başarısını kopyalamaya çalışırken tüketici beklentilerini yeterince dikkate almadığını savundu. Reitman’a göre fiyat ve menzil konusunda beklentileri karşılayan modellerin sunulamaması ve şarj altyapısındaki yetersizlikler temel sorunlar arasında yer aldı.
Tesla da bu süreçten bağımsız kalmadı. Çinli rakiplerin artan rekabeti ve CEO Elon Musk’ın siyasi çıkışlarına yönelik tepkiler, şirketin satışlarında düşüşe neden oldu. Tesla, üst segmentte yer alan Model S ve Model X üretimini sonlandırdı.
HONDA VE GM'DE EK MALİYETLER
Honda, elektrikli araç projeleri bağlantılı olarak yıllık 4,5 milyar dolarlık zarar öngördüğünü açıkladı. Bu tutarın 1,9 milyar doları değer düşüklüklerinden kaynaklanıyor. Şirket, ABD’de General Motors ile yürüttüğü elektrikli araç ortaklığının sonlandırılmasına yönelik görüşmeler sürerken ilave karşılıkların da gündeme gelebileceğini belirtti. GM ise elektrikli araç faaliyetleri kapsamında 7,6 milyar dolarlık yazım açıkladı.
Honda İcra Başkan Yardımcısı Noriya Kaihara, elektrikli araç pazarının dramatik biçimde değiştiğini belirterek satış eğilimlerine göre ek adımlar atabileceklerini söyledi. GM CEO’su Mary Barra ise uzun vadeli hedeflerinin elektrikli araçlar olmaya devam ettiğini vurguladı.
Uzmanlara göre ABD ve Çin gibi kilit pazarlarda elektrifikasyonun farklı hızlarda ilerlemesi, üreticilerin aynı anda elektrikli, hibrit ve benzinli modeller geliştirme maliyetini artırıyor. Ford Motor Company CEO’su Jim Farley de küresel düzenleyici ortamın strateji ve yatırımlar açısından belirsizlik yarattığını belirterek, müşteri tercihlerini merkeze alan esnek bir yaklaşımın zorunlu hale geldiğini ifade etti.
