İngiltere Ulusal İndirimli Seyahat Programı çerçevesinde sunulan ücretsiz otobüs kartı hakkı, doğrudan devlet emeklilik yaşına endeksli olarak uygulanıyor.
Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı (DWP) tarafından yürütülen takvim kapsamında emeklilik yaşının kademeli olarak 67’ye çıkarılması, indirimli ve ücretsiz ulaşım imkanlarını da doğrudan etkiledi.
2014 tarihli Emeklilik Yasası'na dayanan ve Mayıs 2026 ile Nisan 2028 arasında tamamlanması planlanan süreç, 6 Nisan 1960 ve sonrasında doğan tüm vatandaşları kapsıyor.
6 Mart 1961 ile 5 Nisan 1977 tarihleri arasında doğan kişiler, hem emekli maaşlarına hem de ücretsiz otobüs kartına ancak 67 yaşını doldurduklarında hak kazanabilecek.
Ekim ayından itibaren 6 Eylül 1960 ile 5 Ekim 1960 tarihleri arasında doğanlar, ücretsiz kart alabilmek için 66 yıl 6 aylık yaş şartını tamamlamak zorunda kalacak.
BÖLGESEL İSTİSNALAR VE ÖZEL DURUMLAR KORUNUYOR
Açıklanan yeni kurallar İngiltere genelinde geçerli olmakla birlikte, Birleşik Krallık’ın diğer bölgelerinde ve Londra’da farklı uygulamalar devam ediyor.
Londra’da yaşayan 60 yaş ve üzerindeki vatandaşlar, "60+ Oyster Fotoğraflı Kart" ile otobüs, tramvay ve Londra İçi Ulaşım (TfL) hizmetlerinden ücretsiz yararlanabiliyor.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ise ulaşım hakları devlet emeklilik yaşından bağımsız tutuluyor; 60 yaş üzerindeki tüm sakinler ücretsiz yerel ulaşım hakkını kullanmayı sürdürüyor. Yaş sınırına bakılmaksızın engelli bireyler de yerel ücretsiz ulaşım kartı haklarından faydalanmaya devam ediyor.
Ulaştırma Bakanlığı yetkilileri, ücretsiz otobüs kartlarının yaşlı nüfusun temel hizmetlere erişimi ve sosyal hayata katılımı açısından kritik bir rol üstlendiğini belirterek, sistemin sürdürülebilirliği için uyum süreçlerinin devam ettiğini bildirdi.
DOĞUM TARİHİNE GÖRE BELİRLENEN KADEMELİ YAŞ TAKVİMİ
Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı (DWP) tarafından paylaşılan geçiş takvimine göre hak kazanma yaşları doğum tarihlerine göre şu şekilde sıralanıyor:
6 Eylül 1960 – 5 Ekim 1960 doğumlular: 66 yıl 6 ay
6 Ekim 1960 – 5 Kasım 1960 doğumlular: 66 yıl 7 ay
6 Kasım 1960 – 5 Aralık 1960 doğumlular: 66 yıl 8 ay
6 Aralık 1960 – 5 Ocak 1961 doğumlular: 66 yıl 9 ay
6 Ocak 1961 – 5 Şubat 1961 doğumlular: 66 yıl 10 ay
6 Şubat 1961 – 5 Mart 1961 doğumlular: 66 yıl 11 ay
6 Mart 1961 – 5 Nisan 1977 doğumlular: 67 yıl
TÜRKİYE'DE SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
İngiltere’de ücretsiz ulaşım hakkı doğrudan emeklilik yaşına ve bütçe dengelerine göre yukarı çekilirken, Türkiye’deki model sosyal devlet ilkesi gereği sabit bir yaş eşiğine dayanıyor.
Türkiye'de 4736 sayılı Kanun kapsamında 65 yaş ve üzerindeki tüm vatandaşlar, emeklilik durumlarına bakılmaksızın şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden (belediye otobüsleri, metro, marmaray, deniz hatları vb.) ücretsiz olarak yararlanabiliyor.
İki ülke arasındaki temel farklar şu noktalarda öne çıkıyor:
Hak Kazanma Eşiği: İngiltere'de ücretsiz seyahat hakkı kademeli olarak 67 yaşa endekslenirken, Türkiye'de bu hak 65 yaşını dolduran her vatandaşa standart olarak sunuluyor.
Emeklilik Bağı: İngiltere hakkı doğrudan DWP'nin emeklilik yaş kararlarına bağlarken; Türkiye'de kişinin çalışıp çalışmadığına veya emekli olup olmadığına bakılmaksızın yalnızca nüfus kayıtlarındaki yaş esas alınıyor.
Finansman Yöntemi: İngiltere'de merkezi bütçe ve DWP takvimi belirleyici olurken, Türkiye'de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı özel halk otobüsleri ile belediyelere gelir desteği ödemesi sağlıyor. Zaman zaman özel taşımacılar ile yaşanan mali maliyet tartışmalarına rağmen Türkiye'de 65 yaş üstü ücretsiz ulaşım hakkı yasal güvence altında uygulanmaya devam ediyor.
