Yeni dönem emekli zammına ilişkin beklentiler merak konusu olurken, ekonomi çevrelerinden milyonları doğrudan ilgilendiren dikkat çeken analizler gelmeye başladı.
Enflasyonun erittiği alım gücünü telafi etmek ve çarşı-pazardaki reel harcamaları karşılayabilmek adına standart yüzdelik artışların yetersiz kalacağını belirten uzmanlar, Ankara kulislerinde konuşulan taban maaş hedefini ve çifte zam mekanizmasını masaya yatırdı.
Mevcut 23 bin 552 TL olan en düşük emekli maaşı için telaffuz edilen yeni bant dikkat çekti.
TABAN AYLIKTA 30-35 BİN TL BANDI
Ekonomist Muhammet Bayram’ın katıldığı canlı yayında paylaştığı değerlendirmelere göre, özellikle temel tüketim kalemlerindeki fiyat baskısı yeni bir taban belirlemeyi zorunlu kılıyor.
Bayram, mevcut ekonomik koşullarda kira ve gıda enflasyonunun emekli bütçesinde açtığı yaraya işaret ederek şu değerlendirmede bulundu:
"Mevcut 23 bin 552 TL seviyesindeki en düşük emekli aylığı, yeni dönemde mutlaka 30 bin TL eşiğini geride bırakmalı. Sahadaki harcama dinamikleri ve geçim şartları gözetildiğinde 30 bin TL ile 35 bin TL arasında bir taban seviye öne çıkıyor" şeklinde açıklamada bulundu.
Uzmanlara göre, yalnızca genel TÜFE oranında yapılacak bir artış tabandaki erimeyi durdurmaya yetmeyeceği için, alt sınırın doğrudan yukarı çekilmesi en kuvvetli senaryo konumunda.
Günün Trend Haberleri
MASADAKİ SÜRPRİZ MODEL
En dikkat çekici senaryo ise iki aşamalı "hibrit formül" oldu. Uzman değerlendirmelerinde öne çıkan bu modele göre, zam süreci tek bir yüzdelik hesaba bırakılmayacak:
Sabit Tutar Eklemesi: İlk adımda tüm emeklilerin kök maaşına 10 bin TL ile 15 bin TL aralığında doğrudan bir seyyanen zam yansıtılacak.
Enflasyon Katkısı: Seyyanen takviyeyle tabanı güçlendirilen tutarın üzerine, dönemin hak edilen resmi enflasyon farkı ilave edilecek.
Bu yöntemin hayata geçmesi durumunda en düşük maaşın doğrudan 30 bin TL psikolojik sınırını geride bırakacağı ve düşük maaş alan kesim için hissedilir bir rahatlama yaratacağı kaydediliyor.
Kulislerde ara sıra gündeme gelen yaş ya da prim gününe dayalı kademeli zam iddialarına da uzmanlardan net bir itiraz geldi.
Aynı prim gününe sahip vatandaşların sırf yaş farkı nedeniyle farklı muamele görmesinin sosyal güvenlik mantığına aykırı olduğunu savunan Bayram; genç emekli, yaşlı emekli veya prim ayrımına gidilmeden genele yayılan kapsayıcı bir artışın şart olduğunu ifade etti.
2008 ÖNCESİ VE SONRASI İÇİN İNTİBAK ÇAĞRISI
Maaş bağlama oranları (ABO) nedeniyle farklı yıllarda emekli olanların gelirleri arasında oluşan derin uçurum da uzmanların radarında. Özellikle 2008 öncesi ve sonrası emekliler arasındaki makasın kapatılması için kapsamlı bir intibak düzenlemesinin kaçınılmaz olduğu vurgulanıyor.
Resmi enflasyon sepeti ile emeklinin mutfak harcamaları arasındaki makasın açıldığına dikkat çeken uzmanlar, nihai düzenlemenin salt bütçe dengelerine değil, sahadaki gerçek yaşam maliyetine göre şekillenmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Resmi karar için gözler ekonomi yönetiminin bütçe etki analizlerine çevrilmiş durumda.
www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
