En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesi, büyükşehirlerde yaşayan milyonlarca emeklinin geçim sorununu çözmeye yetmedi. Ekonomist ve Vergi Uzmanı Deniz Eresen’in yaptığı hesaplamalara göre aylığı 23 bin 552 liraya çıkarılan en düşük emeklinin gerçek yaşam maliyeti karşısındaki aylık gelir açığı 9 bin 948 lira oldu. Eresen’in yaptığı hesaplamalara göre, büyükşehirlerde tek başına yaşayan, eski binada ve merkeze uzak 1+1 kiralık evde oturan bir emeklinin en temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için ayda en az 33 bin 500 lira gerekiyor.
KİRA İLK SIRADA
Hesaplama, lüks tüketimi tamamen dışarıda bırakan mütevazı bir yaşamı esas alıyor. Buna göre emekli yeni kıyafet almıyor, tatile gitmiyor, dışarıda yemek yemiyor, otomobil kullanmıyor ve özel hastaneye başvurmuyor. Buna rağmen ay sonunda gelir, zorunlu harcamaları karşılamaya yetmiyor.
Çalışmada en büyük gider kalemini 18 bin liralık kira oluşturuyor. İstanbul başta olmak üzere birçok büyükşehirde bu tutar, ancak eski ve merkeze uzak semtlerdeki küçük daireler için yeterli olabiliyor. Kiranın ardından 8 bin liralık gıda ve temel ihtiyaç, 3 bin liralık elektrik, su, doğalgaz, internet ve telefon gideri geliyor. Sağlık, ulaşım, giyim, temizlik ve beklenmeyen harcamalar da eklendiğinde aylık zorunlu yaşam maliyeti 33 bin 500 liraya ulaşıyor.
ET YİYEMİYOR
Eresen’e göre düşük gelirli emekliler bu harcamalarını dahi karşılayamadıkları için daha eski evlerde oturuyor, et ve protein tüketimini azaltıyor, giyim harcamalarını erteliyor ve sağlık giderlerini kısmak zorunda kalıyor. Ortaya çıkan tablo, en düşük emekli aylığının büyükşehirlerde en mütevazı yaşam standardının bile gerisinde kaldığını gösteriyor.
Emekli olan 3 kişiden biri İstanbul’dan taşındı
Türkiye’de geçen yıl 11 bin 885 kişi emeklilik nedeniyle şehir değiştirdi. Emeklilik nedeniyle en fazla göç veren il İstanbul olarak kayıtlara geçti. Söz konusu şehirde emekli olduktan sonra başka illere göç edenlerin sayısı 3 bin 344 oldu. Böylece, emekli olduğu için şehir değiştiren yaklaşık her 3 kişiden biri İstanbul’dan taşındı. Ankara emeklilik nedeniyle 1080 göç verirken İzmir’de söz konusu sayı 694 olarak hesaplandı. Ardahan, 10 ile emeklilik nedeniyle en az göç veren il olurken Bayburt’tan 18, Muş’tan ise 26 kişi emekli olduğu gerekçesiyle başka ile taşındı. Emeklilik nedeniyle en fazla göç alan il de yine 1103 ile İstanbul oldu.
