İklim değişikliğiyle mücadelede "oyun değiştirici" olabilecek bir gelişme yaşandı. Dünyanın en büyük sera gazı emisyonuna sahip ülkesi Çin ile üçüncü sıradaki Hindistan, on yıllar sonra ilk kez aynı takvim yılında kömürden elektrik üretimini düşürdü. İklim analiz platformu Carbon Brief'in verilerine göre, 2025 yılında kömürden elektrik üretimi Çin'de %1,6, Hindistan'da ise %3 oranında azaldı.
İki ülkenin de aynı anda düşüş yaşadığı son tarih, küresel enerji piyasalarının sarsıldığı 1973 yılıydı. O dönem küresel emisyonlarda küçük bir paya sahip olan bu iki ülke, bugün devasa nüfusları ve sanayileriyle iklimin kaderini belirliyor. 2015-2024 yılları arasındaki küresel emisyon artışının %93'ünün bu iki ülkeden kaynaklandığı düşünülürse, düşüşün önemi daha net anlaşılıyor.
ÇİN'DE YEŞİL DEVRİM ETKİSİ
Çin'deki düşüşün arkasındaki temel neden, yenilenebilir enerjiye yapılan benzeri görülmemiş yatırım. Ülke, geçtiğimiz yıl 400 gigawatt kapasiteli yeni güneş ve rüzgar santrali kurarak hem ulusal hem de uluslararası bir rekora imza attı.
Bu devasa yeşil enerji kapasitesi, ülkedeki elektrik tüketiminde yaşanan %5'lik artışı tek başına karşıladı ve kömüre olan ihtiyacı azalttı. Uzmanlara göre Çin enerji sisteminde yapısal bir dönüşüm başlamış olabilir.
HİNDİSTAN'DA HAVA DURUMU FAKTÖRÜ
Hindistan'da ise düşüşün nedeni sadece yeşil enerji değil. Ülke, yeni güneş ve rüzgar santrallerinin %44'ünü kursa da, kömür kullanımındaki düşüşte "ılıman hava" etkili oldu. Mevsim normallerinin altında seyreden sıcaklıklar klima kullanımını, dolayısıyla elektrik talebini azalttı.
BÜYÜK ÇEKİŞKİ: YENİ KÖMÜR SANTRALLERİ YOLDA
Bu tarihi düşüşe rağmen tehlike geçmiş değil. Her iki ülke de bir yandan yeşil enerjiye geçerken, diğer yandan yeni kömür santralleri inşa etmeye devam ediyor.
Çin: Planlanan santraller açılırsa kapasite %28 artacak.
Hindistan: Kapasitede %23'lük bir artış öngörülüyor.
Analistler, elektrik talebinin önceki yıllardaki gibi (yılda 85 terawatt-saat) artması durumunda, yeni kurulan yeşil enerjinin yetersiz kalacağı ve Hindistan'ın yeniden kömüre sarılabileceği konusunda uyarıyor.
Gelecek yıllarda emisyonların düşmeye devam edip etmeyeceği, Pekin ve Yeni Delhi yönetimlerinin siyasi tercihlerine bağlı olacak.
