Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, memleketi Rize'nin Güneysu ilçesinde vatandaşlara hitap etti. Birlik ve beraberlik mesajı veren Erdoğan, yaklaşan seçimlere ilişkin dikkat çeken ifadeler kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu birlik ve beraberlik içerisinde önümüzde yaklaşan seçimleri başarıyla inşallah atlatacağımıza olan inancımı da yeniliyorum" dedi.
Öte yandan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) lideri Özgür Özel'in ara seçim çağrılarını Cumhurbaşkanı Erdoğan, "beyhude çaba" olarak nitelemiş, MHP lideri Devlet Bahçeli de "Ara seçimle suları bulandırmak aklı felce uğratmaktır. Vakitsiz seçim çağrısı yapanlar kendi telaşlarıyla konuşmaktadır" diyerek kapıyı kapatmıştı.
İktidar partisi ve ittifak ortağı MHP Lideri Devlet Bahçeli, CHP'den gelen "ara seçim-erken seçim" çağrılarına kapılarını kapatırken söz konusu gelişme erken seçim aramalarını arttırdı.
Olması planlanan seçimler 14 Mayıs 2028'de yapılacak. Peki erken seçim kararı nasıl alınır?
ERKEN SEÇİM KARARI NASIL ALINIR?
Türkiye’de erken seçim kararı (hukuki ifadesiyle seçimlerin yenilenmesi), Anayasa’nın 116. maddesine göre iki farklı şekilde alınabilir.
1. TBMM Tarafından Karar Alınması (Meclis Kararı)
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) erken seçim kararı alabilmesi için üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kabul oyu gerekir. Bu da 600 milletvekilinin olduğu mecliste en az 360 milletvekilinin evet oyu vermesi anlamına gelir.
Meclis bu kararı alırken herhangi bir gerekçe göstermek zorunda değildir. Eğer Cumhurbaşkanı ikinci dönemindeyse ve erken seçim kararını TBMM alırsa, mevcut Cumhurbaşkanı anayasal olarak bir kez daha aday olabilir.
2. Cumhurbaşkanı Tarafından Karar Alınması
Cumhurbaşkanı, herhangi bir meclis onayına veya çoğunluğa ihtiyaç duymadan, tek başına seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
Tıpkı meclis gibi, Cumhurbaşkanı da bu kararı alırken hukuki bir gerekçe göstermek zorunda değildir.
Eğer seçim yenileme kararını Cumhurbaşkanı kendisi alırsa, bu kendi dönem hakkından feragat etmesi anlamına gelir ve mevcut Cumhurbaşkanı (eğer ikinci dönemindeyse) sonraki seçimde tekrar aday olamaz.
BİRLİKTE YENİLEME KARARI NASIL OLUR?
Kararı ister Meclis ister Cumhurbaşkanı alsın, TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır; biri yenilenirken diğeri ertelenemez.
Yeni meclis ve cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar, mevcut meclisin ve cumhurbaşkanının yetkileri ile görevleri aynen devam eder.
Erken seçim kararı alındıktan sonra Yüksek Seçim Kurulu (YSK) süreci devralır. Seçim Kanunu uyarınca kararın ilan edilmesini takip eden süreçte (genellikle karardan sonraki 60. veya 90. günü takip eden ilk pazar) sandıklar kurulur.
ERKEN SEÇİM KARARI EN GEÇ NE ZAMAN ALINIR?
Mevzuata göre, bir seçimin "erken seçim" sayılabilmesi için en geç olağan seçim tarihinden önceki 60 ila 90 gün arasında bu kararın alınmış ve ilan edilmiş olması gerekir.
Eğer erken seçim kararını Cumhurbaşkanı verirse, mevzuat uyarınca kararın verildiği günden sonra gelen 60. günü takip eden ilk pazar günü oy verilir. Bu durumda seçimin öne alınabilmesi için kararın en geç seçimin yapılacağı tarihten yaklaşık 2 ay önce alınması ve Resmi Gazete'de yayımlanması şarttır.
Eğer kararı meclis alacaksa (en az 360 milletvekilinin oyuyla), meclis seçimin yapılacağı tarihi kendisi belirler. Ancak Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) basım, lojistik ve askı listeleri gibi seçim hazırlıklarını tamamlayabilmesi için bu kararın da yine en az 60 gün öncesinden alınması istenir.
KAÇ MİLLETVEKİLİYLE ALINIR?
TBMM’nin erken seçim kararı alabilmesi için en az 360 milletvekilinin (üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu) kabul oyu vermesi gerekir.
