Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede teknolojik bir devrim başlatan Gelir İdaresi Başkanlığı, artık "akıllı denetim" dönemine geçti. Yeni sistemle birlikte, banka hesaplarındaki düzenli para hareketleri ile tapu sicil kayıtları saniyeler içinde karşılaştırılıyor.
Buna göre, her ay düzenli bir gelir elde ettiği halde vergi dairesine kira beyannamesinde bulunmayan mülk sahipleri, yapay zeka tarafından anında "Riskli Mükellef" olarak damgalanıyor. Bu aşamadan sonra sistem, herhangi bir şikayete gerek duymaksızın inceleme sürecini otomatik olarak başlatıyor.
MALİYE DEDEKTİFLERİ SAHAYA İNDİ: KAPI KAPI DENETİM YAPIYOR
Bakanlığın operasyonu sadece dijital verilerle sınırlı kalmıyor. Vergi müfettişleri ve saha ekipleri, özellikle kira sirkülasyonunun yüksek olduğu semtlerde kapı kapı gezerek fiili denetimler gerçekleştiriyor.
Maliye ekipleri tarafından gerçekleştirilen ziyaretlerde kiracılara;
Kiranın banka üzerinden mi yoksa elden mi ödendiği,
Sözleşme tutarı ile ödenen gerçek rakamın örtüşüp örtüşmediği soruluyor.
Kiracıdan alınan bilgiler ile mülk sahibinin beyanı arasında fark bulunması durumunda, ev sahibi hakkında geriye dönük yasal işlem başlatılıyor.
VERGİ KAÇIRANA İKİ KATI CEZA YOLDA
Denetimlerde yakayı ele veren ev sahiplerini oldukça ağır bir mali tablo bekliyor. Sadece ödenmeyen verginin tahsil edilmesiyle yetinilmiyor; vergi kaybına neden olanlara "Vergi Ziyaı Cezası" kesiliyor.
Bu sistemde kaçırılan vergi tutarı kadar ceza uygulanırken, buna bir de gecikme faizleri ekleniyor. Yani beyan edilmeyen her kuruş, ev sahibine misliyle geri dönüyor.
GÜNÜBİRLİK KİRALAMALAR DA İNCELENİYOR
Maliye’nin radarındaki bir diğer kritik konu ise kısa süreli kiralamalar. Airbnb gibi dijital platformlar üzerinden yapılan günübirlik kiralama trafiği sıkı takibe alındı. Bu noktada mülk sahiplerini iki büyük tehlike bekliyor:
Vergi Kaçağı: Elde edilen ticari kazancın beyan edilmemesi.
Güvenlik İhlali: Kimlik Bildirme Kanunu’na aykırı hareket edilmesi (polise bildirim yapılmaması).
Bu kuralı ihlal edenlere, vergi cezalarının yanı sıra emniyet birimleri tarafından da yüksek tutarlı idari para cezaları kesiliyor. Uzmanlar, cezalı duruma düşmemek için kira gelirlerinin Mart ayı sonuna kadar eksiksiz beyan edilmesi gerektiği konusunda uyarıyor.
