Ermenistan’ın Kotayk bölgesindeki Arinj köyünde bulunan sıra dışı yeraltı kompleksi, bir insanın azim ve kararlılığının simgesi olarak dikkat çekiyor. İnşaat ustası Levon Arakelyan, eşinin patates deposu isteğiyle başladığı kazı çalışmasını 23 yıl boyunca sürdürerek yerin altında devasa bir tapınak inşa etti.
KÜÇÜK BİR DEPO HAYALİ İLE BAŞLADI
Hikâye, 1985 yılında Arakelyan’ın eşi Tosya Garibyan’ın evlerinin altına küçük bir patates deposu yapılmasını istemesiyle başladı. Kazı çalışmalarına başlayan Arakelyan, ilerleyen süreçte gördüğü rüyalar ve duyduğu manevi çağrılardan etkilendiğini belirterek çalışmalarını genişletti. Böylece basit bir depo projesi, yıllar sürecek dev bir yeraltı yapısına dönüştü.
Arakelyan, yaklaşık 23 yıl boyunca günde 18 saate varan sürelerle çalışarak yerin altını oydu. İlk yıllarda sert bazalt kayalarıyla mücadele eden usta, daha derin katmanlarda bulunan yumuşak volkanik taşlara ulaşınca çalışmalarını hızlandırdı.
HİÇBİR İŞ MAKİNESİ KULLANMADI
Yeraltı kompleksi bugün yaklaşık 280 metrekarelik bir alanı kaplıyor ve 20 metre derinliğe kadar uzanıyor. Birbirine koridorlar ve merdivenlerle bağlanan 7 büyük odadan oluşan yapının duvarlarında çeşitli oymalar, heykeller, mozaikler ve dini motifler bulunuyor.
Yapıyı benzersiz kılan en önemli özelliklerden biri ise inşaat sürecinde hiçbir modern iş makinesi veya elektrikli ekipmanın kullanılmamış olması. Arakelyan’ın kazı sırasında çıkardığı yaklaşık 450 kamyonluk molozu metal kovalarla tek tek yüzeye taşıdığı belirtiliyor.
SAĞLIĞINI KAYBETTİ AMA ESERİ KALDI
Eşi Tosya Garibyan, Arakelyan’ın yıllarca çok az uyuyarak çalıştığını ve tüm enerjisini bu projeye adadığını söyledi. Garibyan, eşinin yoğun çalışma temposunun sağlığını olumsuz etkilediğini ifade etti. Levon Arakelyan, üzerinde yıllarca emek verdiği yapıyı tamamlamaya çalışırken 2008 yılında 67 yaşında geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.
TURİSTLERİN UĞRAK NOKTASI OLDU
Arakelyan’ın vefatının ardından ailesi tarafından ziyarete açılan yeraltı kompleksi, bugün bölgenin önemli turistik noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Evin üst katında oluşturulan müzede ise ustanın kullandığı çekiçler, keskiler, metal kovalar ve çalışma sırasında giydiği eşyalar sergileniyor.
