Dünyanın en büyük şeker kamışı üreticilerinden Brezilya’da, şeker ve biyoetanol üretimi sırasında ortaya çıkan atıklar yeniden tarımsal üretimin bir parçası haline getiriliyor. Özellikle etanol üretiminden geriye kalan vinass adlı sıvı atık, şeker kamışı tarlalarında gübreleme ve sulama amacıyla kullanılıyor.
YENİDEN TARIMSAL GİRDİYE DÖNÜŞÜYOR
Vinass, şeker kamışı suyunun fermantasyon ve damıtma işlemlerinden geçirilmesiyle elde edilen koyu renkli bir sıvı. Üretim sürecinde yüksek miktarlarda ortaya çıkan bu atık; potasyum, organik madde, azot, kalsiyum ve magnezyum gibi çeşitli besin elementlerini içeriyor.
Brezilya’da vinass, fabrikalardan tarlalara taşınarak kontrollü şekilde toprağa uygulanıyor. Uygulama, bitkinin ihtiyaç duyduğu özellikle potasyumun toprağa yeniden kazandırılmasını sağlarken organik madde desteği de sunuyor. Böylece üretim sürecinde ortaya çıkan bir atık, yeniden tarımsal girdiye dönüştürülüyor.
13 LİTREYE KADAR ÇIKABİLİYOR
Bir litre etanol üretiminde yaklaşık 10 ila 13 litre vinass ortaya çıkabildiği belirtildi. Bu nedenle büyük ölçekli etanol üretiminin yapıldığı bölgelerde vinassın tarımda değerlendirilmesi, yüksek miktardaki atığın yönetilmesi açısından da önem taşıyor.
Vinassın tarlaya verilmesi aynı zamanda üretimde kullanılan bazı mineral gübrelerin ihtiyacının azaltılmasına katkı sağlayabiliyor ancak elde edilen sonuç; toprağın yapısı, bitkinin ihtiyacı ve uygulanan vinass miktarına göre değişiyor.
ÜRETİM DÖNGÜSÜNÜN DIŞINDA KALMIYOR
Şeker kamışı sektöründeki bir diğer önemli yan ürün ise bağas. Kamışın suyu çıkarıldıktan sonra geriye kalan lifli yapıdaki bağasın önemli bölümü fabrikalarda yakılarak elektrik ve ısı üretiminde kullanılıyor.
Bağasın yakılması sonucunda ortaya çıkan kül de içerdiği mineraller nedeniyle tarımsal alanlarda değerlendirilebiliyor. Böylece şeker kamışının yalnızca elde edilen ürünü değil, üretim sonrasında ortaya çıkan yan ürünleri de farklı alanlarda kullanılabiliyor.
FAZLA UYGULAMA TOPRAĞIN DENGESİNİ DEĞİŞTİREBİLİYOR
Vinassın toprağa uygulanması belirli miktar ve koşullara bağlı olarak gerçekleştiriliyor. Fazla uygulama, topraktaki potasyum seviyesini ve elektriksel iletkenliği artırabiliyor. Bu nedenle kullanılacak miktar, toprağın özellikleri ve bitkinin besin ihtiyacı dikkate alınarak belirleniyor.
Brezilya’daki sistemde şeker kamışı üretiminden elde edilen ürünlerin yanı sıra, üretim sırasında ortaya çıkan yan ürünler de yeniden değerlendiriliyor. Etanol üretiminden çıkan vinass tarımda kullanılırken, bağas ve bağas külü ise enerji üretimi ve toprak iyileştirme gibi alanlarda değerlendiriliyor.
