Kendine has keskin kokusu ve yapışkan kıvamıyla uzun yıllar boyunca yabancılar için "tüketilmesi zor" bir gıda olarak görülen Japon fermente soya fasulyesi 'natto', küresel pazarda beklenmedik bir büyüme ivmesi yakaladı. Japonya'nın natto ihracatı geçtiğimiz yıl 3,2 milyar yene ulaşırken; Çin, ABD'yi geride bırakarak en büyük pazar konumuna yükseldi.
Japon Asahi Shimbun gazetesinin yayımladığı son verilere göre, geleneksel lezzetin sınırları aşarak Asya pazarına yayılmasının arkasında turizm, e-ticaret ve 2011'deki nükleer felaketin yarattığı bölgesel ticaret değişimleri yatıyor.
Geçtiğimiz yıl Japonya'nın natto ihracatı, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 1 milyar yenlik (280 bin TL) devasa bir sıçrama yaparak 3,2 milyar yen (890 bin TL) seviyesine ulaştı. Ülke bazında incelendiğinde Çin'e yapılan ihracat bir yılda 2,5 kat artış gösterdi.
Bu keskin yükselişle Çin, geleneksel olarak en büyük alıcı konumundaki ABD'yi geride bırakarak birinci sıraya yerleşti. Şu an Japonya'nın toplam natto ihracatının yaklaşık yüzde 30'u doğrudan Çin pazarına gidiyor.
Yabancılar için genellikle "itici" bulunan natto'nun küresel bir sağlık trendine dönüşmesinde pandemi sonrası değişen tüketici alışkanlıkları başrolü oynuyor:
Otel Büfelerinden Süpermarketlere: Pandemi sonrası Japonya'yı ziyaret eden turist sayısındaki patlama, yabancıların natto ile ilk temasını artırdı. Otel büfelerinde bu fermente gıdayı deneyen turistlerin, ülkelerine döndüklerinde de tüketmeye devam ettiği raporlanıyor.
Sağlıklı Yaşam Trendi: Özellikle Japonya'da eğitim görmüş Çinli tüketiciler arasında natto, "sağlıklı bir süper gıda" olarak konumlanıyor. Bugün Çin'in güneyindeki Shenzhen gibi dev metropollerin yerel süpermarketlerinde dahi Japon natto'su raflarda yer bulabiliyor. E-ticaret ağlarının genişlemesi de bu erişilebilirliği katlıyor. Bu büyüme trendinin en dikkat çekici yanı ise, ihracata yön veren bölgenin geleneksel natto üretim merkezi olmaması.
Japonya'da natto üretimi tarihsel olarak Ibaraki ve Gunma gibi bölgelerde (Natto Krallığı) yoğunlaşmış olsa da, Çin'e yönelik ihracat patlamasına ülkenin en kuzeyindeki Hokkaido bölgesi öncülük ediyor.
Hokkaido'daki üreticiler (özellikle Ebetsu şehrindeki Hamanasu Foods gibi şirketler), şu an Çin'e yapılan natto ihracatının yüzde 70'ini tek başlarına karşılıyor.
Neden Hokkaido?
Analistler bu eksen kaymasının temel nedenini, 2011 yılında yaşanan Fukuşima nükleer santral kazasına bağlıyor. Çin yönetiminin, Fukuşima ve ona komşu olan Ibaraki gibi bölgelerden gıda ithalatını kısıtlamaya devam etmesi, Çin pazarını hedefleyen ihracatçılar için kuzeydeki Hokkaido'yu alternatifsiz bir üretim üssü haline getirmiş durumda.
