Gökbilimciler, evrende nadir görülen bir "gelgit yıkım olayı" kapsamında dev bir kara deliğin bir yıldızı yutma anını kaydetti. Bağlı bulunduğu galaksinin merkezinden oldukça uzakta gerçekleşen olayda ortaya çıkan patlama, zirve noktasında yaklaşık 10 milyar Güneş'in toplam parlaklığına ulaşarak içinde yer aldığı galaksinin tamamını gölgede bıraktı.
KARA DELİK GALAKSİ MERKEZİNDEN 30 BİN IŞIK YILI UZAKTA TESPİT EDİLDİ
TDE 2025abcr olarak adlandırılan olay, süper kütleli kara deliklerin genel davranış kalıplarının dışında gerçekleşti. Genellikle galaksilerin çekirdek bölgesinde yer alan dev kara deliklerin aksine söz konusu yapı, bağlı bulunduğu galaksinin merkezinden 30 bin ışık yılı uzakta belirlendi. Bu durum, optik yöntemlerle gözlemlenen gelgit yıkım olayları arasında kaydedilen en büyük merkez dışı mesafe oldu.
YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİSİYLE GÖKYÜZÜ TARANDI
Normal şartlarda ışık yaymayan kara deliğin tespiti için özel bir makine öğrenmesi algoritması geliştirildi. ABD'deki Palomar Gözlemevi'nde yer alan Zwicky Transient Facility verilerini tarayan yapay zekâ sistemi, galaksilerin sadece merkezlerini değil dış çeperlerini de inceleyerek söz konusu parlamayı yakaladı. Maryland Üniversitesi ekibinden Robert David Stein liderliğinde yürütülen çalışmada, parlamanın kendine özgü ışık eğrisi analiz edilerek keşif doğrulandı.
DEV KARA DELİK MERKEZDEN NASIL UZAKLAŞTI?
Bilim insanları, devasa kara deliğin galaksi merkezinden 30 bin ışık yılı uzakta konumlanmasına ilişkin birkaç olası senaryo üzerinde duruyor. Küçük galaksilerin büyük galaksilerle birleşmesi sırasında kara deliklerin dış bölgelerde yörüngede kalması en güçlü olasılık olarak değerlendiriliyor. Bunun yanı sıra iki kara deliğin birleşmesi sonucu oluşan yerçekimi dalgası tepmesi veya üçlü sistem etkileşimlerinin de yapıyı merkezden fırlatmış olabileceği tahmin ediliyor.
