Dünyanın gözü Fransa'nın Évian kentinde düzenlenen G7 liderler zirvesine çevrilmişken, uluslararası insani yardım kuruluşu Oxfam Intermón küresel vicdanı sarsacak şok edici bir savaş ekonomisi raporu yayınladı. Rapora göre, ABD ve İsrail'in ilk saldırıları ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla başlayan İran'daki savaş, halklar için felaket olurken dev şirketler için tarihin en büyük "darphanesine" dönüştü.
Milyarderler 2020'den bu yana servetlerine 9,8 trilyon dolar katarken, dünyanın en yoksul ülkelerine yapılan insani yardımlar tamamen bıçak gibi kesildi. Oxfam International Genel Müdürü Amitabh Behar'ın "Serveti acımasızca yukarıya, en güçlülerin cebine pompalayan kanlı bir sistem" sözleriyle özetledi.
Enerji baronlarının 300 milyon dolarlık vurgunu
İran'daki savaşın ardından Hürmüz Boğazı'nın kapanması, G7 ülkelerindeki enerji baronlarını ihya etti. Sektördeki sadece 41 milyarder, krizin başından bu yana servetlerine 23,5 milyar dolar ekledi. Bu, dev enerji şirketlerinin oturduğu yerden günde tam 300 milyon dolar net kazanç elde etmesi anlamına geliyor.
Dünyanın en büyük 6 petrol ve doğalgaz devinin kârı, savaş öncesi tahminleri %80 aşarak yıl sonunda 152 milyar dolara ulaşacak. Oxfam bu durumu açıkça "yasa dışı bir fırsatçılık" olarak nitelendiriyor.
Yoksullar ölüme terkedildi
Savaş baronları milyarlarca doları kasalarına istiflerken, G7 ülkeleri insanlık tarihinin en büyük insani yardım kesintisine imza attı. En yoksul ve açlıkla mücadele eden ekonomileri desteklemek için ayrılan bütçe, 2024-2025 yılları arasında 48 milyar dolar birden azaltıldı. İşin en acı tarafı ise şu: G7 liderlerinin dünyanın en fakir insanlarından kestiği bu devasa 48 milyar dolarlık miktar, kendi ülkelerindeki milyarderlerin sadece 9 günde ceplerine indirdiği paraya eşit.
Savaşın gizli kazananları: Tarım ve gübre devleri
Hürmüz Boğazı'ndaki kaos ve küresel ticaretteki istikrarsızlık sadece petrolcüleri zengin etmedi. Savaş senaryosunu fırsata çeviren dünyanın en büyük üç gübre şirketi, kârlarını durduğu yerde %23 oranında (yaklaşık 928 milyon dolar) artırdı. Küresel gıda tedarikini elinde tutan G7'nin en büyük devleri, savaş sayesinde piyasayı manipüle ederek ortalama 413 milyon dolar daha fazla kazanç beklentisi yarattı.
Trump’ı memnun etmek İçin 'iklim' ve 'cinsiyet' kelimeleri bile yasaklandı
Oxfam, ev sahibi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve diğer G6 Avrupa liderlerini, ABD Başkanı Donald Trump’ın zirveye katılımını garantilemek için Washington'a "boyun eğmekle" suçladı.
Trump’ı ürkütmemek için zirve gündeminden "iklim krizi", "artan eşitsizlik" ve hatta "cinsiyet" gibi hayati kelimeler tamamen çıkarıldı. Oxfam lideri Behar, "Liderler küresel krizleri çözmek yerine Trump’ı memnun etmek için sistemin yok edilmesini kolaylaştırıyor. Bunun bedeli insan hayatıyla ödenecektir" diyerek sert tepki gösterdi.
Oxfam’dan G7 liderlerine acil çağrı
Oxfam, Amerika'dan bir hamle beklemenin imkansız olduğunu kabul ederek Avrupa Birliği’nin en güçlü ülkelerinden (G6) şu 4 acil önlemi almasını talep etti:
Şirketlerin savaştan elde ettiği aşırı kârların ağır şekilde vergilendirilmesi,
Yoksul ülkelerin biriken borçlarının derhal iptal edilmesi,
Kalkınma yardımlarının gayri safi milli gelirin %0,7'si hedefine çıkarılması,
Küresel finansal likiditenin serbest bırakılması.
