Çin'in temiz enerjiye geçiş hamlesi, biyoçeşitlilik açısından beklenmedik bir sonuç ortaya çıkardı. Güneş enerjisinin hızla yaygınlaşmasını teşvik eden politikaların, ülkedeki kuş çeşitliliğinde düşüşle bağlantılı olduğu belirlendi.
Perşembe günü yayımlanan araştırmada, Çin'de güneş enerjisinin yaygınlaşmasının çevresel etkileri incelendi. Araştırmacılar, yenilenebilir enerji yatırımlarının iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir rol oynadığını ancak yanlış planlanan projelerin doğal yaşam alanları üzerinde baskı oluşturabileceğini ortaya koydu.
Güneş enerjisinin ortaya çıkardığı "yeşil ikilem"
Araştırmaya göre, güneş enerjisinin yaygınlaşmasını destekleyen daha güçlü politikalar, kuş biyoçeşitliliğindeki azalmayla ilişkilendirildi. Etkinin orta düzeyde olduğu belirtilirken, araştırmacılar bu durumu karbon emisyonlarını azaltma hedefi ile doğal yaşam alanlarını koruma arasındaki çatışmaya işaret eden bir "yeşil ikilem" olarak tanımladı.
Nanjing Bilgi Bilimleri ve Teknoloji Üniversitesi'nden araştırmanın baş yazarı Huiming Zhang, AFP'ye yaptığı açıklamada, bulguların yenilenebilir enerji yatırımlarının yavaşlatılması gerektiği anlamına gelmediğini vurguladı.
Zhang, asıl hedefin güneş enerjisi projelerinin ekolojik etkiler dikkate alınarak planlanması gerektiğini belirtti.
Çin güneş enerjisi yatırımlarını hızlandırıyor
Çin, 2060 yılına kadar karbon nötr bir ekonomiye ulaşmayı hedefliyor. Güneş enerjisi de bu dönüşümün en önemli parçalarından biri olarak öne çıkıyor. Ülkenin enerji karışımında güneş enerjisinin payının 2060 yılına kadar yüzde 45'e ulaşması öngörülüyor.
Araştırmacılar, bu hızlı dönüşümün kuş popülasyonları üzerindeki etkisini incelemek için 2014-2023 yılları arasındaki verileri analiz etti.
Çalışmada, Çin'in 2 bin 344 ilçesindeki güneş enerjisi genişleme politikaları; iklim koşulları, sosyoekonomik özellikler, arazi örtüsü ve kuş gözlem kayıtlarıyla birlikte değerlendirildi. Araştırmacılar, vatandaşların yaptığı kuş gözlemlerinden elde edilen kayıtları da tür çeşitliliğindeki değişimleri belirlemek için kullandı.
Hem yerli hem de göçmen kuşlar etkilendi
Analiz sonucunda, güneş enerjisinin yaygınlaşmasıyla hem yerli hem de göçmen kuş türlerinin çeşitliliğinde düşüş görüldü.
Ancak tüm bölgelerde aynı etki ortaya çıkmadı. Güneş enerjisi santralleri kurulması için uygun olmayan dağlık bölgelerde yaşayan yerli kuş türlerinde belirgin bir değişiklik tespit edilmedi.
Araştırmacılar, bulguların yalnızca güneş enerjisiyle sınırlı olmayabileceğine de dikkat çekti. Benzer ekolojik çatışmaların, arazi kullanımını değiştiren diğer yenilenebilir enerji yatırımlarında, özellikle rüzgar enerjisi projelerinde de görülebileceği belirtildi.
Çözüm: Yenilenebilir enerjiyi durdurmak değil, doğru yere kurmak
Araştırma ekibi, büyük ölçekli güneş enerjisi projelerinin ekolojik açıdan daha az hassas bölgelere yönlendirilmesini öneriyor.
Özellikle biyolojik çeşitlilik açısından zengin ve verimli arazilerin enerji projeleri için dönüştürülmesinin sınırlandırılması gerektiği vurgulanıyor. Böylece hem fosil yakıtlardan uzaklaşma hem de doğal yaşam alanlarının korunması hedeflenebilir.
Araştırmacılara göre mesele, yenilenebilir enerji yatırımlarından vazgeçmek değil. Asıl ihtiyaç, güneş enerjisinin büyümesini ekosistemler üzerindeki etkileri de hesaba katan daha dikkatli bir planlamayla sürdürmek.
