Çin'in doğusundaki Anhui eyaletine bağlı Hefei şehrinde inşa edilen ve BEST adı verilen "yapay güneş" projesi kapsamında dev nükleer füzyon reaktörünün yapımında yarı yol katedildi.
Laboratuvar ortamındaki küçük deneyleri devasa endüstriyel tesislere taşıyan bu proje, insanlığın sınırsız ve temiz enerji arayışında önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.
MÜHENDİSLER EN ZORLU AŞAMADA
Devlet televizyonu CCTV'nin aktardığına göre, 2030 yılı civarında elektrik üretimine yönelik ilk güç gösterilerinin yapılması planlanıyor. Projenin genel inşaatının ise 2027 sonuna kadar tamamlanması bekleniyor. Şu sıralar teknisyenler, reaktörün kalbini oluşturan en zorlu ve karmaşık aşama üzerinde yoğunlaşmış durumda.
Mevcut nükleer santrallerde kullanılan fisyon teknolojisinin aksine füzyon, uzun ömürlü tehlikeli nükleer atıklar üretmiyor ve felaket niteliğinde erime riskleri taşımıyor. Güneş'i besleyen fiziksel süreçlerin birebir uygulandığı bu sistemde, hafif atom çekirdekleri aşırı yüksek sıcaklık ve basınç altında bir araya gelerek muazzam bir enerji açığa çıkarıyor.
TESİSTE DEVASA MIKNATISLAR KULLANILIYOR
Hefei'deki tesiste kurulan sistem, aşırı ısınmış plazma bulutunu reaktörün duvarlarına değdirmeden havada tutabilmek için devasa süper iletken mıknatıslar kullanıyor. Güçlü bir vakum odasında gerçekleşen bu süreçte, ısı kaybını önlemek için özel bir termal kalkan görev yapıyor. Uzmanlar, bu odanın reaksiyonun gerçekleştiği adeta dev bir "fırın odası" olduğunu belirtiyor.
Bu dev adımı atarken daha önceki deneylerden de yararlanılıyor. Çin'in daha önce geliştirdiği EAST adlı test reaktörü, plazmayı 100 milyon derece sıcaklıkta 1.066 saniye boyunca tutarak dünya rekoru kırmıştı. Hefei'deki araştırmacılar geçtiğimiz yaz bu sistemin ana elektrik altyapısını başarıyla test etmişti.