Etli yapısı, kırmızımsı rengi ve içerisindeki damar benzeri görüntüler nedeniyle çiğ etle karıştırılabilen mantar, yaprak döken ormanlarda yetişiyor. Karaciğer mantarı olarak da adlandırılan türün şapkası bazı örneklerde 30 santimetreye kadar ulaşabiliyor.
ÖKÜZ DİLİ MANTARI NEDEN KIRMIZI SIVI SIZDIRIYOR?
Fistulina hepatica'nın iç kısmı beyazımsı bir renge ve kırmızı damarların oluşturduğu mermer benzeri bir görünüme sahip. Mantarın üzerine baskı uygulandığında veya yüzeyi zarar gördüğünde kırmızı renkli sıvı dışarı çıkıyor. Bu özellik, kırmızımsı renkteki etli gövdesiyle birleştiğinde mantarın çiğ bir et parçasına benzemesine neden oluyor. Tür, görünümü nedeniyle İngilizce konuşulan ülkelerde “biftek mantarı” ve “öküz dili” olarak da adlandırılıyor.
MANTARIN BOYUTU NE KADAR OLABİLİYOR?
Mantarın şapka çapı genellikle 7 ila 20 santimetre arasında değişiyor. Daha büyük örneklerde ise çap 30 santimetreye kadar çıkabiliyor. Yelpaze, dil veya düzensiz yarım daire biçiminde gelişebilen mantarın rengi karaciğer kırmızısından kahverengimsi kırmızıya kadar değişebiliyor. Genç örneklerin yüzeyi nemli ve yapışkanken yaşlandıkça daha kuru bir yapı kazanıyor.
ÖKÜZ DİLİ MANTARI NEREDE YETİŞİYOR?
Karaciğer mantarı ağırlıklı olarak yaprak döken ormanlarda görülüyor. Özellikle yaşlı meşe ve kayın ağaçlarının gövdelerinin dibinde veya ağaçlardaki oyuklarda yetişiyor. Ukrayna’nın Polissya bölgesinde mantarın görülme dönemi yaklaşık olarak Ağustos-Ekim arasına denk geliyor. Tür, Karpatlar ve Transkarpatya bölgelerinde de bulunabiliyor.
AĞAÇLARA NASIL ETKİ EDİYOR?
Fistulina hepatica aynı zamanda parazit özellik gösteren bir mantar olarak biliniyor. Yerleştiği ağaçların odun dokusunu etkileyerek kahverengi çürümeye yol açabiliyor. Özellikle meşe ağaçlarıyla ilişkilendirilen bu süreç sonucunda odunun yapısı ve rengi değişebiliyor. Oluşan yapı “kahverengi meşe” olarak da adlandırılıyor.
ÖKÜZ DİLİ MANTARI YENİLEBİLİR Mİ?
Karaciğer mantarı yenilebilir mantar türleri arasında yer alıyor. Özellikle genç örnekleri tüketilirken, mantar yaşlandıkça tadının daha belirgin ve ekşi hale gelebildiği belirtiliyor. Mantar kızartılarak, ızgarada veya marine edilerek tüketilebiliyor. Yabani mantarlarda ise yalnızca türü kesin olarak belirlenmiş örneklerin tüketilmesi gerekiyor.
