Pasifik Okyanusu’ndaki Guam Adası’nda kontrolden çıkan yılan popülasyonuna karşı yürütülen biyolojik mücadele, çevre tarihinin en sıra dışı operasyonlarından birine sahne oldu. ABD Tarım Bakanlığı ve ABD Savunma Bakanlığı uzmanları, adadaki ekolojik dengeyi koruyabilmek için gökyüzünden mini paraşütlere bağlı binlerce ölü fare bıraktı.
"Ölü Fare Operasyonu" adı verilen bu sıra dışı hamle, hem yöntemi hem de arkasındaki bilimsel zekayla dikkat çekiyor.
GEMİLERLE GELEN İSTİLACI KABUS
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından bölgeye gelen askeri kargo gemileriyle Guam Adası’na kazara ulaşan Kahverengi ağaç yılanları, zamanla tam anlamıyla bir ekolojik felakete yol açtı. Adada doğal bir avcısı bulunmayan bu zehirli tür, hızla çoğalarak popülasyonunu yaklaşık 2 milyon seviyesine çıkardı.
Sadece ormandaki biyolojik çeşitliliği yok etmekle kalmayan yılanlar; adaya özgü 12 kuş türünden 10’unun neslinin tükenmesine neden oldu. Ayrıca elektrik tellerine tırmanarak adada sık sık milyarlarca dolarlık zarara yol açan büyük elektrik kesintilerine sebebiyet verdi.
YILANLAR İÇİN ÖLÜMCÜL DOĞA İÇİN ZARARSIZ
Klasik kimyasal ilaçların adadaki diğer canlılara ve su kaynaklarına zarar vereceğini bilen uzmanlar, tamamen hedefe yönelik biyolojik bir çözüm geliştirdi. Yılanların karaciğer metabolizmasının insanlarda sıklıkla kullanılan ağrı kesici etken maddesini sindiremediği tespit edildi. Sadece 80 miligramlık tek bir doz, bir yılanı birkaç saat içinde etkisiz hale getirmeye yetiyordu.
Aşama aşama planlanan hava harekatında süreç sıra sıra işletildi. Laboratuvarda hazırlanan ölü farelerin içine hassas dozda parasetamol maddesi yerleştirildi. Farelerin yere düşüp karıncalar veya yengeçler tarafından yenmesini engellemek amacıyla farelerin arkasına el işi kâğıtlarından ve karton şeritlerden oluşan mini paraşüt sistemleri bağlandı.
Andersen Hava Üssü çevresindeki yoğun ormanlık alanlara alçaktan uçan helikopterlerle 2.000 adet paraşütlü fare fırlatıldı. Paraşütler ağaç dallarına takılarak farelerin tam yılanların avlandığı yükseklikte asılı kalmasını sağladı.
Farelerin bir kısmına takılan mini radyo vericileri sayesinde uzmanlar, yemlerin yılanlar tarafından tüketildiğini ve hedefin başarıyla gerçekleştiğini anlık olarak doğruladı.
GELECEĞİN DOĞAL MÜCADELE MODELİ
Kimyasal tarım ilaçlarının ve zehirlerin ekosisteme verdiği kalıcı zararlar göz önüne alındığında, Guam’da uygulanan bu nokta atışı yöntem çevre bilimciler tarafından büyük takdir topladı. Doğayı kirletmeden, sadece hedef istilacı türü yok etmeyi başaran bu operasyon; günümüzde insansız hava araçları ve biyolojik mücadele teknikleriyle geliştirilerek dünyanın farklı noktalarında ilham kaynağı olmaya devam ediyor.
