Türkiye’de son 10 yılda yaşanan kur krizleri, pandemi, yüksek enflasyon, Kur Korumalı Mevduat (KKM) dönemi ve sıkı para politikaları vatandaşın borç yükünü ağırlaştırdı. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi’nin Haziran 2026 verileri üzerinden 10 yıllık analiz yapan Şirket Terapisi Kurucusu Prof. Dr. Davut Pehlivanlı, bankalara borcu olanların oranının yüzde 33’ten yüzde 52’ye yükseldiğini ortaya koydu.
GEÇİM BORCUNA DÖNDÜ
Türkiye’de bugün 44.5 milyon kişinin bankalara borcu bulunuyor. Bu sayı toplam nüfusun yaklaşık yüzde 52’sine denk geliyor. 25 yaş altı nüfus çıkarıldığında ise tablo daha da ağırlaşıyor. Bankacılık sistemine dahil olabilecek yetişkinlerin yüzde 81’i borçlu durumda. Bu 10 yılda borçların adresi ‘yatırımdan, günü kurtarmaya’ döndü. Top- lam bireysel kredi ve kredi kartı borcu 6.93 trilyon liraya ulaşırken, kişi başına ortalama borç 156 bin liraya çıktı. Bu tutar net asgari ücretin 5.5 katına denk geliyor. Borcun giderek yatırımdan ve tüketimden çok günlük ihtiyaçları karşılamaya yönelmesi, geri ödeme riskini de büyütüyor.
Haziran ayında takibe düşen borçlu sayısı 297 bine ulaşarak bir yılda yüzde 15 arttı. Bu rakam son 13 ayın en yüksek seviyesine işaret etti.
Yasal takipte olup tahsilatı süren kişi sayısı 4.4 milyona çıkarken icra dairelerindeki aktif dosya sayısı 25.9 milyona dayandı. Prof. Dr. Davut Pehlivanlı, mevcut makroekonomik koşullar ve gelir adaletsizliğinin sürmesi halinde bankalara borçlu nüfus oranının yüzde 52’den 2035’te yüzde 70’e ulaşabileceği uyarısında bulundu.
Banka ile tanışan eksiye geçiyor
BANKACILIK sistemine yeni giren gençlerin eğilimi de bu durumu destekliyor. Haziran ayında sisteme ilk kez giren 210 bin kişi doğrudan eksi hesap (ek hesap), 199 bin kişi ilk defa kredi kartı, 125 bin kişi ilk defa tüketici kredisi kullandı. İlk kez konut kredisi kullananların sayısı yalnızca 13 binde kaldı. Konut kredilerinin 10 yıl önce bireysel borçlar içindeki payı yüzde 36 iken bugün yüzde 12'ye kadar geriledi. Kredi kartları borç havuzundaki payı yüzde 50’ye fırlayarak aslan payını aldı.
